"ИЛ ТОД, ХАРИУЦЛАГАТАЙ УУЛ УУРХАЙ" ХЭВЛЭЛИЙН БАГА ХУРАЛ БОЛЛОО


Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамнаас сар бүр зохион байгуулдаг ээлжит “Ил тод, хариуцлагатай уул уурхай” хэвлэлийн бага хурал зохион байгуулагдлаа. Мэдээллийн эхэнд уул уурхайн салбарын оны эхний дөрвөн сарын байдлаарх статистик  мэдээллийг танилцуулсан юм.

-ҮЙЛДВЭРЛЭЛ 567.9 ТЭРБУМ ТӨГРӨГӨӨР ӨСЧЭЭ-

Уул уурхайн салбарын орлого оны эхний дөрвөн сарын байдлаар 4.5 их наяд төгрөгт хүрч өмнөх оны мөн үеэс 798.8 тэрбум төгрөгөөр өссөн байна. Үүнд уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн нийт үйлдвэрлэл өмнөх оны мөн үеэс 567.9 тэрбум төгрөгөөр, үүнээс нүүрс олборлолт 295.9 тэрбум төгрөг, металлын хүдэр олборлолт 223.2 тэрбум төгрөгөөр тус тус өссөн  аж.Харин Аж үйлдвэрийн салбарын нийт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлд Уул уурхай, олборлох салбар 72.3 хувийг эзэлж байна. Гол нэр төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл

-Нүүрс   -14.9 сая тн,

-Зэсийн баяжмал -445.4 мян.тн,

-Алт -2.9 тн,

-Молибдений баяжмал  -1.8 мян.тн,

-Төмрийн хүдрийн баяжмал   - 1.0 сая тн

-Хайлуур жоншны баяжмал -21.3 мян.тн,

-Цайрын баяжмал -30.0 мян.тн,

-Газрын тос    -2.3 сая бар,

-Катодын зэс -4.8 мян.тн дүнтэй гарчээ.

Оны эхний дөрвөн сарын байдлаар зэсийн баяжмал 10.8 мян.тн, төмрийн хүдрийн баяжмал 133.2 мян.тн, хайлуур жоншны баяжмал 7.6 мян.тн, цайрын баяжмал 1.9 мян.тн-оор тус тус өссөн байна.  Харин нүүрс 1.5 сая тн, алт 24.8 кг, молибдены баяжмал 125.6 тн, газрын тос 175.2 мян.бар, катодын зэс 143.6 тн-оор тус тус буурсан үзүүлэлттэй гарчээ.

-ТӨСӨВТ 694.8 ТЭРБУМ ТАТВАР, ХУРААМЖ  ТӨВЛӨРҮҮЛЖЭЭ-

Уул уурхайн салбар 2018 оны эхний 4 сарын улирлын байдлаар улсын төсөвт 694.8 тэрбум төгрөг татвар, хураамж хэлбэрээр төвлөрүүлсэн байна. Үүнд,  алт 11.5, нүүрс 255.8, цайр 37.7, зэс  352.0 төмөр 8.3, жонш 4.6 тэрбум төгрөгийг тус тус төвлөрүүлсэн байна.

Улсын төсөвт оруулсан орлого өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 229.8 тэрбум төгрөг буюу 1.5 дахин өссөн. Үүнээс,

-Алт 4.6 тэрбум төгрөг буюу 1.7 дахин,

-Нүүрс 139.7 тэрбум төгрөг буюу 2.2 дахин,

-Цайр 15.5 тэрбум төгрөг буюу 1.7 дахин,

-Зэс 72.8 тэрбум төгрөг буюу 1.3 дахин,

-Төмөр 5.5 тэрбум төгрөг буюу 3.0 дахин,

-Жонш 2.8 тэрбум төгрөг буюу 2.6 дахин өсөлттэй гарсан байна.

Харин бусад ашигт малтмал өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 11.2 тэрбум төгрөг буюу 30.9 хувиар буурсан байна.

 

-ГАДААД ХУДАЛДААНЫ БАЛАНС ЭЕРЭГ ГАРСАН БАЙНА-

2018 оны эхний 4 сарын байдлаар гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 3,707.3 сая ам.доллар болж  2017 оны мөн үеэс 690.0 сая ам.доллар буюу 22.9 хувиар өсчээ. Экспортын дүн импортын дүнгээс 543.4 сая ам.доллараар давж, гадаад худалдааны баланс эерэг гарсан байна.

Экспорт: 2018 оны эхний 4 сарын байдлаар экспортод 2,125.4 сая ам.долларын бараа, түүхий эд гаргасан нь өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 11.9 хувиар өссөн байна. Үүнээс эрдэс баялгийн салбар экспортод 1,947.7 сая ам.доллар буюу 91.6 хувийг эзэлж байна.

Импорт: Импортоор нийт 1,581.9 сая ам.долларын бараа, түүхий эд оруулсан нь 2017 оны мөн үеэс 464.2 сая ам.доллар буюу 41.5 хувиар тус тус өссөн байна.

 -ЕРДИЙН ХЭРЭГЛЭЭНИЙ 38 ХОНОГИЙН  ШАТАХУУНЫ НӨӨЦТЭЙ БАЙНА-

2018 оны 05 дугаар сарын 08-ны өдрийн байдлаар улсын хэмжээнд дунджаар ердийн хэрэглээний 38 хоногийн газрын тосны бүтээгдэхүүний нөөцтэй байгаа бөгөөд үүнээс  А-80 автобензин 69,  Аи-92 автобензин 31, дизелийн түлш 38, ТС-1 онгоцны түлш 31 хоногийн нөөцтэй байна.

Улсын дундажаар шатахууны жижиглэнгийн үнэ А-80 автобензин 1667 төгрөг, Аи-92 автобензин 1813 төгрөг, Аи-95 автобензин 2081 төгрөг, дизелийн түлш 2092 төгрөгөөр тус тус худалдаалагдаж байна. Өмнөх сарын үнэтэй харьцуулахад шатахууны үнэ 6-8 төгрөгөөр буурсан байна.


Мэдээллийн дараа Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Д.Сумъяабазар болон холбогдох албаны хүмүүс сэтгүүлчдийн асуултад дараах хариултыг өглөө.

-Хуурамч шатахуун хийхэд хэрэглэдэг гол нэрийн бүтээгдэхүүнүүд хилээр татваргүй орж байгаагаас үүдэж, дотоодод чанаргүй шатахуун борлуулагдах нь ихэссэн. Энэ чиглэлд салбар бодлогын арга хэмжээ авах уу?

-Монгол Улсад  шатахууны үйлдвэрлэлийг хууль бусаар явуулах асуудал албан ёсоор хориотой. Гэвч энэ чиглэлээр иргэдийн гомдол олноор ирж байгаа. Тиймээс бид шатахуун үйлдвэрлэлд ордог гол нэр төрлийн бүтээгдэхүүнүүдийг татвартай болгох саналаа Сангийн яаманд хүргүүлсэн байгаа. Сангийн яаман дээр энэ чиглэлд ажлын хэсэг байгуулагдан ажиллаж байгаа юм билээ. Одоогоор бидэнд Сангийн яамны ажлын хэсгийн дүгнэлт  манай яаман дээр ирээгүй байгаа.

-УИХ, Засгийн газрын түвшинд Оюутолгой төсөлтэй холбоотой асуудлыг шалгах чиг үүрэгтэй хэд хэдэн ажлын хэсгүүд ажиллаж байгаа. Асуудал даамжирвал арбитрт очно гэх яриа явж байгаа?

-Оюутолгой тойрсон бүхий л асуудал дээр шалгалт орж байгаа. Ажлын хэсгүүд ч идэвхтэй ажиллаж байгаа. Бидний өмнөх дүгнэлт, татварын актууд ажлын хэсгийн дүгнэлтээр дахин тогтоогдоно гэсэн хүлээлттэй байгаа. Асуудал УИХ-аар орох болов уу. Энэ чиглэлд салбар анхаарлаа хандуулан ажиллана. Оюутолгой төсөл бол гадны төсөл биш шүү дээ. Хардаж, шалгах эрхтэй. Гэхдээ үйл ажиллагааг нь сайжруулаад явуулах талаас нь хандаасай. Оюутолгой бол улс төржүүлдэг сэдэв биш. Бизнесийн байгууллага үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлээд явах ёстой. Арбитрт хандах, хандахгүй нь тэдний асуудал. Арбитрт мэдээж битгий очоосой гэдэг бодол байна. Аудиттай холбоотой асуудлыг би ажлын хэсгээс тодруулж байж хийнэ.

-Та ажлаа авсныхаа дараа Оюутолгойн ТУЗ-ийн гурван гишүүнийг солино гэдгээ мэдэгдэж байсан?

-Оюутолгойтой холбоотой бүхий л асуудлыг хамарч ажиллах чиг үүргийг Монголын 34 хувийг төлөөлж байгаа ТУЗ-ийн гурван гишүүн хүлээдэг. Цаашдаа бид төлөөллийн салбаруудаас нь  оруулах ёстой гэсэн байр суурьтай байгаа. Оюутолгойн ТУЗ-д ЗГХЭГ, Сангийн яам, УУХҮЯ-ны төлөөллүүд багтах ёстой. Ингэж байж салбар яамд бодлого нэгтгэж, зөв бүтцээр байршуулалт хийнэ гэж харж байгаа. Ийм зохицуулалт хийхгүй бол ТУЗ-ийн гишүүдээс мэдээлэл ирэхгүй. Сэдэв хаагддаг байдал газар авлаа. Энэ бүхний зася сайжруулахын төлөө явна. Энэ байр сууриа Засгийн газрын хүрээнд тавьж, зөвшилцөх юм.

-Оюутолгойд тавьсан татварын актыг ажлын 60 хоногт багтааж шийдэхгүй бол арбитр очих зохицуулалт үйлчилнэ. Үүн дээр салбарын сайдын хувьд ямар суурь илэрхийвлэх вэ?

-Татварын акт дээр хоёр талаасаа ажлын хэсэг гарчихсан, хэлэлцээрүүд хийж байгаа. Эхний ээлжинд хүлээн зөвшөөрөгдсөн 11  орчим сая ам.долларын төлөлтийг  хийгээд явж байгаа.


Энэ мэдээ таалагдаж байвал:


  • Монгол хүн · [202.179.26.153] · 2018/05/21

    Энэ нөхөр энэ сайдын албыг хашиж чадахгүй. Рио-гийн урхинд аль хэдийн орсон байна. Тэгээд ч мэдлэг чадвар днгдүү нэмгэн байна. Ярьж байгааг нь сонсохнээ дэндүү инээд хүрмээр байна.


  • ЗОЧИН · [202.9.40.24] · 2018/05/16

    11 орчим сая ам.долларын төлөлт гэдэг чинь дөнгөж л Баярцогтод өгсөн авилган мөнгө байна шүү дээ. оюутолгойгоос тэрбумаар нь авах ёстой !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!


  • зочин · [66.181.183.209] · 2018/05/16

    Ядуу буурай, хөгжиж байгаа орнуудын байгалийн баялаг, ашигт малтмалыг гадаад, дотоодын луйварчдаас хамгааалах зорилгоор НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейгээс 1952 онд “Улс орнууд байгалийн баялагаа чөлөөтэй ашиглах эрхийн тухай” НҮБ-ын Ерөнхий Ассемблейн 626-р тогтоол, 1962 онд “Улс орнуудын байгалийн баялагийн тусгаар тогтнолын тухай” НҮБ-ын Ерөнхий Ассемблейн 1803-р тогтоол, 1974 онд “Олон улсын эдийн засгийн шинэ дэглэм тогтоох тухай” НҮБ-ын Ерөнхий Ассемблейн 3201-р деклараци, 1974 онд “Улс орнуудын эдийн засгийн эрх, үүргийн тухай” НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 3281-р Харти зэрэг олон улсын эрх зүйн хэм хэмжээг тогтоосон байдаг байна. Монгол улс НҮБ-ын гишүүн орны хувьд олон улсын эдгээр эрх зүйн хэм хэмжээний дагуу гадаад, дотоодын луйварчдаас салах цаг болсон.


  • зочин · [66.181.183.209] · 2018/05/16

    С.Баяр, Ч.Сайханбилэг нар бол Монголчуудыг 100 жил тэжээх Оюутолгойн алт-зэсийн уурхайг гадаадын эдийн Засгийн алуурчидад (Рио Тинтод) зарсан, Монголчуудыг 40 жил тэжээсэн, цаашид 40 жил тэжээх Эрдэнэтийн зэс-молибдены уурхайг дотоодын эдийн засгийн алуурчдад (Зэс корпорацид) зарсан, Монголын ард түмний өмнө хэмжээлшгүй хор хохирол учруулсан аймшигтай нүгэлтэн. С.Баяр, Ч.Сайханбилэг нар бол хуулийн хамгийн хатуу гэсгээл хүртэх ёстой нүгэлтэнүүд.


  • зочин · [66.181.183.209] · 2018/05/16

    Хятад, Орос улсын хөгжлийн нууц нь конвергенцийн онолоор (загвараар) хөгжиж байгаа явдал юм. Конвергенцийн онолын мөн чанар нь Адам Смитын чөлөөт зах зээлийн онол, К.Марксын 100 хувийн төрийн өмчлөлийн онол, Ж.М.Кейнсийн төрийн оролцооны онолуудыг оновчтой хослуулах явдал юм. Энэ онолоор буурай болон хөгжиж байгаа орнууд улсын батлан хамгаалах, эрүүл мэнд, боловсрол, эрчим хүч, уул уурхайн салбаруудаа 100 хувь төрийн өмчлөлд байлгах, бусад салбараа чөлөөт зах зээлийн онолоор хөгжүүлэх явдал юм Энэ бүхнийг Үндсэн хуулиндаа тусгаж өгдөг байна. Ингэсэн нөхцөлд л мулгуу улс төрчид, улс төрийн наманцарууд, авилгал, хээл хахууль эцэс болдог байна.


  • зочин · [66.181.183.209] · 2018/05/16

    Монголчууд бидэнд хоёрхон зам байна. 1-рт, Эх орноосоо урвасан Баяр, Баярцогт, Сайханбилэг нарт эрүүгийн хатуу хариуцлага хүлээлгэх (бүх насаар нь хорих буюу цаазлах); 2-рт, Оюутолгойн гэрээг цуцлаж Орд ашиглах гэрээг үндэстэн дамнасан корпорацитай (дээрэмчидтэй) биш, аль нэг хүчирхэг улсын (жишээлбэл ОХУ гэх мэт) Засгийн газартай байгуулах. Ийм хоёрхон зам байна. Эс тэгвэл Монголчууд бид Рио Тинтогийн дээрэмчидтэй дахиад 100 жил арбитр дээр маргалдана, хэлэлцэнэ, ширээний ард сууна, ажлын хэсэг байгуулна, араараа тавиулна, хулхидуулна, дахиад биднийг авилгалдана ... тэгээд бүх алт, зэсээ дээрэмдүүлээд өртэй хоцорно ...