ОХУ-ын Гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров хэлэхдээ, Казахстаны орос хэлтэй хүн амыг гадуурхан харийнхан мэтээр үзэн ядах нь Москва, Нур-Султан хоёрын хооронд үл ойлголцол үүсгэхийг хүссэн гадны хүчний нөлөөллийн үр дүн юм. гэж "Российская газета"-д нийтлэгдсэн "Орос Казахстан: хил хязгааргүй хамтын ажиллагаа" нийтлэлдээ дурджээ.
“Харамсалтай нь, бид сүүлийн үед Казахстаны орос хэлтэй иргэдийн эсрэг үзлийн илэрхийлэл болсон хэд хэдэн давалгааны гэрч боллоо. Энэ тохиолдолууд нь ихэвчлэн гадныхны мэдээллийн тусгай аргыг хэрэглэсэн болох нь харагдаж байна "гэж сайд тодотгожээ.
Ингэж орон нутгийн үндсэрхэг үзлийг казахуудад суулгаж, Оростой хийсэн хамтын ажиллагааг гутаан доромжилж байна гэж тэрээр онцолжээ. Гэсэн хэдий ч Лавровын хэлснээр, хоёр талын харилцаа хүчтэй байгаа тул ийм үйлдэл хурдан дарагддаг аж.
“Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Үндсэн хуульд зааснаар орос хэл нь албан ёсны статустай бөгөөд казах хэлтэй адил тэгш хэрэглэгддэг. Үүнийг би Орос оронтой амьдрал, ажил хөдөлмөрөө холбосон Казахстаны залуучуудын хувьд маш том давуу тал гэж харж байна" гэж Оросын ГХЯ-ны тэргүүн нэмж хэлжээ.
11-р сарын 3-нд ОХУ-ын ГХЯ-ны хэвлэлийн төлөөлөгч Мария Захарова "Москва, Нур-Султан хоёр холбоотны харилцааны давуу статустай хэдий ч Казахстанд үндэстэн ястны үл тэвчих байдал гарч байгааг Кремль анхааралтай ажиглаж байна" гэж тэмдэглэж байв.
Тодотгоход, Нурсултан Назарбаевыг Ерөнхийлөгчийн суудлаасаа буусны дараа шинэ эрх баригчид тус улсыг Оросжилтоос ангижруулах үйл явцыг түргэсгэх боломжтой гэж олон хүн ярьж байсан юм. Мөн үндсэрхэг үзэлтнүүдийн "Эх хэлний эргүүл"-ээс үүдэлтэй сүүлийн үеийн мөргөлдөөн эдгээр айдсыг улам нэмэгдүүлээд байна.
Одоо Казакстаны хүн амын 51 хувь нь орос хэлийг чөлөөтэй эзэмшсэн бол сургуулийн сурагчдын 41 хувь нь орос хэл дээр суралцаж байна. Жишээ нь, тус улсын эмнэлгүүд бараг бүгд орос хэл дээр бичиг баримтаа хөтөлдөг. Гэсэн хэрнээ эмнэлгийн эмч нарын 80 хувь нь уугуул казах үндэстэн байгаа юм. Учир нь тэд төрөлх казак хэлээ бүрэн төгс эзэмшээгүйтэй холбоотой аж.
Орос улстай тогтоосон мэдээлэл, хэл шинжлэлийн нийтлэг орон зай нь найрсаг харилцааг бүрдүүлдэг тул Казахстанд орос хэлний нөлөөг бууруулах нь хүндхэн зорилт болж байна. 2020 онд Казахстанд АНУ-ын Батлан хамгаалах яамны захиалгаар явуулсан судалгаагаар тус улсын нийт хүн амын 74.1 хувь нь Москватай, 27 хувь нь Вашингтонтой эвсэхийг дэмжсэн байна.
Бүгд найрамдах улсыг “казахчлах” оролдлого нь Америкийн талыг баримтлагч үндсэрхэг үзэлтнүүдийн явуулж буй бодлого бөгөөд хоёр орны ард түмний хэл шинжлэлийн холбоог таслан зогсоох, тус улсын дотоод улс төрийн үйл явцад нөлөөлөх боломжийг АНУ-д илүү олгох зорилготой юм.
