Өнгөрсөн онд Английн Глоусестершир гүнлэгийн Винчкомб хотын ойролцоо унасан солироос манай дэлхийн устай бараг төгс ижил найрлага, бүтэцтэй ус илэрсэн байна.
Энэ нь хэдэн тэрбум жилийн өмнө амьдрал үүсэхэд чухал үүрэгтэй химийн элементүүд, түүн дотроо ус сансраас дэлхийд ирсэн гэх онолыг улам бататгаж байгаа юм.
Солирын бүтцийг судалсан эрдэмтэд үр дүнгээ саяхан “Science Advances” шинжлэх ухааны сэтгүүлд нийтлүүлжээ.
Тухайн үед Винчкомбын ойролцоо унасан солирын 500 грамм гаруй хэмжээтэй хэсгүүдийг иргэдийн хувийн эдлэн, авто зам, талбай зэргээс цуглуулж байсан юм.
Солирын хэлтэрхийнүүдийг Лондон хотын Байгалийн Түүхийн Музейд шилжүүлж, дараа нь судлуулахаар Европын улс орнуудын эрдэмтдэд зээлээр өгч байжээ.
Судалгааны үр дүнд солирын жингийн 11 орчим хувийг ус эзэлж байсныг тогтоосноос гадна илэрсэн усны бүтэц нь манай дэлхийн усныхтай маш төстэй буюу бараг ижил харьцаатай төрөл бүрийн устөрөгчийн атомуудаас бүрдэж байгааг тогтоосон байна.
Зарим эрдэмтэд дэлхий эхэн үедээ маш халуун уур амьсгалтай байсан тул ихэнх усаа гадагш алдсан байх магадлалтай гэж үзэж байна.
Харин өнөөдөр дэлхийн гадаргын 70 хувийг ус бүрдүүлдэг нь сүүлд гаднаас ус нэмэгдсэнтэй холбоотой гэж тайлбарлажээ.
Солир газарт унаснаас хойш 12 цагийн дотор үлдэгдлийг нь цуглуулсан тул дэлхийн ус шингэсэн байх боломжгүй, сансраас ирсэн устай холилдсон байх магадлал бага гэж эрдэмтэд дүгнэсэн байна.
“Бусад бүх солирын найрлага бүтэц ямар нэг байдлаар дэлхийн байгаль орчны нөлөөнд автсан байдаг. Харин Винчкомбын солирыг маш богино хугацаанд цуглуулсан тул өөр юм. Тиймээс бид нарны аймаг бүрэлдэн тогтох үйл явцын эхэн үеийн буюу 4.6 тэрбум жилийн өмнөх усыг шинжилсэн гэсэн үг. Сансрын хөлгөөр астероидоос дээж авахад ч үүнээс илүү цэвэр сорьц олж авах боломжгүй юм” гэж судалгааг ахалсан эрдэмтдийн нэг, Лондоны Байгалийн Түүхийн Музейн судлаач, доктор Эшли Кинг ярьжээ.
Эрдэмтэд бас солирт тээгдэж ирсэн төрөл бүрийн амин хүчлүүд болон бусад органик найрлагуудыг судалсан байна.
Эдгээр нь дэлхий дээр амьдрал үүсэхэд гол суурь бүтэц болсон байх боломжтой юм.
Эрдэмтэд бас Винчкомбод унасан солирын траекторыг камерын бичлэгээс нарийвчлан судлаад хаанаас ирснийг нь тодорхойлжээ.
Уг солир Ангараг, Бархасбадь гарагуудын дунд орших астероидын бүслүүрээс ирснийг тооцоолж гаргасан байна.
Бас энэхүү солирыг ямар нэг мөргөлдөөний улмаас үүсэлтэй астероидын бутарсан хэсэг гэж эрдэмтэд дүгнэжээ. Эх астероидоосоо салснаас хойш дэлхийд ирэх хүртлээ 200,000-300,000 жил зарцуулсан гэж тооцоолсон байна.
“0.2-0.3 сая жил гэдэг урт хугацаа мэт сонсогдож байгаа ч геологи талаасаа бол маш богино хугацаа юм” гэж судалгаанд оролцсон Байгалийн Түүхийн Музейн доктор Хелена Бэйтс ярьжээ.
Эрдэмтэд Винчкомбын солирыг цаашид олон жил судалж, нарны аймгийн үүслийн талаар илүү олон нууцыг нээх боломжтой гэж үзэж байна.
Эх сурвалж: BBC
