1954 оны 7-р сарын 29-нд "Бөгжний нөхөрлөл" ном хэвлэгджээ. Энэ номгүйгээр орчин үеийн соёлыг төсөөлөхийн аргагүй юм. Үнэн хэрэгтээ энэ нь бидний үзэж байгаагаар одоо зөвхөн ном, кино, тоглоомд байдаггүй зэрэгцээ параллель ертөнцийн төрөлт байсан юм. Ж.Р.Р.Толкиен Дундад дэлхийг бүтээгч болсон бөгөөд мөн олон зуун хүмүүст өөрсдийн ертөнцийг бүтээхэд нөлөөлсөн. Time Out нь уран сэтгэмжээрээ бүхэл бүтэн ертөнцийг урлагийн янз бүрийн хэлбэрээр амилуулж, бидний зүрх сэтгэлд шингэсэн зохиолчдыг дурсан санаж байна.
Анжей Сапковский
Польшийн шинжлэх ухааны зөгнөлт зохиолч "The Witcher" түүврийг 1986 онд бичсэн бөгөөд энэ нь ардын үлгэрийн зохиол дээр үндэслэсэн түүхүүдийн мөчлөг байв. Дөрвөн жилийн дараа үргэлжлэл нь гэж хэлж болох "Хувь тавилангийн сэлэм" гарсан. Зүүн Европын дундад зууны үеийн уран зөгнөлийн ертөнц мэндэлжээ.
Харамсалтай нь энэ чухал бүрэлдэхүүн хэсэг нь тоглоомын цувралд бараг арилж, эцэст нь цувралд бүрмөсөн алга болсон. А.Сапковски өөрөө өөрийгөө “Шулам тамгалагч зохиолч” гэж ёжтойгоор дууддаг ч, тэрээр хамгийн багадаа л Ревенантын адал явдалын талаар 3 боть зохиол гаргажээ.
Эд Гринвуд
Та энэ нэрийг мэдэхгүй байх магадлалтай ч Baldur's Gate, Icewind Dale, Neverwinter Nights-ийн нэрийг хэзээ ч компьютер тоглоом тоглож байгаагүй хүмүүс хүртэл ядаж нэг удаа сонссон байдаг. Э.Гринвуд Канадад төрсөн бөгөөд амьдралынхаа туршид номын санч, сэтгүүлч, редактор гээд хийгээгүй ажил байхгүй. 1967 онд тэрм"Мартагдсан ертөнц” зохион бүтээсэн. 1974 онд Dungeons & Dragons хэмээх самбарын тоглоом гарсан бөгөөд Э.Гринвуд түүний зохиол энэ форматаар сайн харагдуулна гэж шийджээ. 11 жилийн дараа түүний тоглоом олны танил болсон хойно нь түүнийг зарж, хожим нь компьютер тоглоомын салбар хөгжиж эхлэхэд өөрийн ертөнцтэй бараг бүх төслүүдэд гар бие оролцсон.
Үүгээр ч зогсохгүй тэрээр долоон цуврал роман бичиж, өнөө цагийн бүх уран зөгнөлт ертөнцүүдээс магадгүй хамгийн их хүн амтай Мартагдсан ертөнцийн патриарх болсон юм. Түүн дээр үндэслэсэн 300 орчим роман байдаг бөгөөд Роберт Сальваторегийн "Дриззт До Урдений цикл" гэх мэт "албан ёсны" номуудыг тоолж үзвэл л болно. Сонирхогчдын номын тоо сая орчимд хүрдэг. Энэ ертөнцийн талаар кино байхгүй байгаа нь харамсалтай!
Жорж Мартин
Энэ бол үнэхээр өвөрмөц тохиолдол юм. Цуврал роман дээр үндэслэсэн сериал нь салбарыг орвонгоор нь эргүүлж, олон сая шүтэн бишрэгчтэй болсон бөгөөд мөчлөг өөрөө дуусаагүй хэвээр байна.
Жорж Мартин сэтгүүл зүйгээр багшилж, шатрын тэмцээн зохион байгуулж, Холливудын сценаристаар ажиллаж байсан. Дашрамд хэлэхэд тэр "Гоо сайхан ба араатан" цуврал киноны зохиолыг бичсэн бөгөөд тэр уран зөгнөлд дургүй байсан. Тэрээр Толкиеныг сайн зохиолч гэж хүлээн зөвшөөрсөн ч, уран зөгнөлийг хоёр дахь зэрэглэлийн уран зохиол гэж үздэг байв. Дараа нь Мартин Жак Вэнсийн зохиолуудтай танилцаж, түүхийн талаар сайн мэдлэгтэй хослуулан түүний толгойд жижиг тэсрэлт болсон.
Үр дүн нь Ж.Мартин 2005 он хүртэл тайвнаар бичсэн Мөс ба Галын ертөнц байв. Дараа нь тэр киноны эрхийг зарж, HBO 2011 онд урьд өмнө байгаагүй өндөр чанартай, үнэтэй телевизийн төслийг бүтээжээ. Үнэн хэрэгтээ "Game of Thrones" нь цуврал гэж юу болох тухай санааг бүрэн өөрчилсөн юм. Үүний зэрэгцээ тэрээр төгсгөл нь бичигдээгүй хэвээр байгаа.
Стивен Кинг
Хэрэв бүх зохиомол газрын зураг байсан бол Castle Rock, Salem's Lot болон зэргэлдээх Дерри зүүн хойд өргөрөгт нэр хүндтэй жижигхэн газрыг эзлэх болно. Жижиг гэдэг нь Мэн дэх хотууд нь Мартагдсан хаант улсууд эсвэл Дундад газрын хэмжээтэй эн тэнцэхээргүй юм. Гэсэн хэдий ч хэрэв тийшээ коболдын сүрэг довтолбол тийм ч сайн зүйл болохгүй байх. Галзуу сенбернар, зохиолчдын сүнс, Пеннивайзын улаан бөмбөлгүүд хэдхэн цагийн дотор асуудлыг шийдэх болно.
Мэн мужийн уугуул Стивен Кинг анх "The Dead Zone" кинонд зориулж Castle Rock-ыг бичсэн. Түүнээс хойш харь гарагийн алиалагчийн боолчлолд орсон Дерри гэх мэт тэнд маш их зүйл болсон.
Энэ хотын азыг Кингийн сайн кино найруулах азтай харьцуулж болно гэж бид хэлж чадна. Эдгээр нь гарын хуруунд багтахаар маш цөөхөн байдаг бөгөөд хамгийн шилдэг нь "Castle Rock" юм. Энэ ертөнц олон шүтэн бишрэгчидтэй бөгөөд тэдний нэг нь найруулагч Роб Рейнер юм. Тэрээр кино компанидаа Castle Rock Entertainment гэж нэрлэжээ.
Терри Патчер
Жорж Мартин шиг Т.Пратчетт уран зөгнөлд тийм ч дуртай байгаагүй. Нэгэн сайхан өдөр тэрээр амьдралынхаа туршид уншсан бүх аймшигт зохиолуудыг шоглож бичихээр шийдсэн. Ингээд дэлхийн өвөрмөц дэг журамтай “Хавтгай ертөнц” төрсөн.
Аажмаар Т.Пратчетын номууд ил тод хошигнол байхаа больсон ч дэлхий даяар шоолонгуй, хөгжилтэй, шүтэн биширдэг хэвээр байв. Дашрамд хэлэхэд, "Ook!" гэж хэлдэг орангутан номын санчийн нэрээр нэрлэгдсэн эзотерик програмчлалын Ook! хэл байдаг.
Аркадий, Борис Стругацкий нар
Сталкер киноны хэсгээс
Зөвлөлтийн уншигчдад зориулсан, тэр жилүүдэд хагас хориотой байсан зохиолчдын бүх бүтээлийн нэгэн адил "Замын зугаалга" ийм олон янзын үр дүнг өгнө гэж хэн санах билээ. Андрей Тарковскийн "Сталкер" киног дуустал нь үзэхэд хэцүү байдаг. Номыг нь уншихад амархан хялбар байдаг ч, энэ кино сэтгэл хөдөлгөм биш.
Гэсэн хэдий ч энэ киног шилдэг бүтээл гэж ангилахгүй нэг ч кино шүүмжлэгч байдаггүй. Мөн ижил нэртэй тоглоомын талаар мэдэхгүй нэг ч тоглоомчин байдаггүй.
Сонирхолтой нь уг романд харь гаригийн соёл иргэншлийн хөндлөнгийн оролцоотойгоор бүс үүссэн нь мутант, урхи болон бусад таагүй зүйлийг бий болгосон юм. Цуврал тоглоомуудад бүс нь Чернобылийн гамшгийн үр дүн юм. Үүнд ёс суртахууны олон зөрчилдөөн байдаг ч хүн бүр дахин уншихад илүүдэхгүй байсан Ред Шьюхартын түүхтэй харьцуулахад бүгдийг хялбаршуулсан байдаг.
Жоан Роулинг
Сэтгэлээр унасан, өрх толгойлсон ээж хүүхдийн үлгэр зохиож, дэлхийд алдартай болсон. Энэ түүхийг бүгд мэднэ.
Ж.Роулингийн номуудын гайхалтай амжилтын гол түлхүүр нь ганцхан түүний авъяас чадвар, Британийн ардын аман зохиол, уран зохиолын сонгодог зохиолуудыг гайхалтай бичсэнд оршдоггүй. Энэ нь дэлхий дээр хүүхэд, насанд хүрэгчдийн аль алинд нь хичнээн аз жаргалгүй хүмүүс байдаг тухай юм. Харригийн түүх уншигч хүн бүрийн сэтгэлд нийцэж, хөөгдсөн хүн чоно Люпин, эсвэл найз нөхөд, амьдралынхаа хагасыг шоронд алдсан Сириус, эсвэл Драко Малфой эцэг эхийн хүсэл тэмүүллийн золиос болсон тухай түүхүүд юм.
Харри Поттер бол дэлхийн хамгийн хөгжилтэй зохиол биш ч харанхуй цагт эргэж очиход тохиромжтой гэрэл юм. Хүмүүс шинэ жил, зул сарын баяр болгонд түүгээр сэдэвлэсэн кинонуудыг үздэг нь гайхах зүйл биш бөгөөд шидэт амьтдын амьдрах орчны тухай кино заал дүүрэн үзэгчид цуглуулсан хэвээр байна. Мөн бид Хогвартсын өв залгамжлалыг маш их хүлээж байгаа.
З.БАТЦЭЦЭГ
Эх сурвалж: www.zms.mn
