fbpx Уул уурхайн компаниуд орон нутагт хэдэн төгрөг төлдөг вэ?
 
Энэ мэдээ хуучирсан буюу 2023/05/04-нд нийтлэгдсэн мэдээ болно.
Ангилал
Нийгэм Уул уурхай Шуурхай онцлов
Огноо
Унших
7 минут 48 секунд

Уул уурхайн компаниуд орон нутагт хэдэн төгрөг төлдөг вэ?

Төсвөө өөрсдөө бүрдүүлдэг гурван аймгийн нэг бол Дорноговь. Тодруулбал, уул уурхай, хөдөө аж ахуй, хилийн бүсээсээ төсвөө бүрдүүлдэг. “Нээлттэй Дорноговь” чуулганы үеэр уул уурхайн зөвлөгөөнийг зохион байгуулсан юм. Тус аймгийн Даланжаргалан, Айраг, Улаанбадрах, Хатанбулаг сумууд нь хамгийн олон лиценз, уул уурхайтай сумд юм. Тэгвэл дээрх сумд хариуцлагагүй уул уурхайгаас болж бэлчээрийн доройтолд оржээ. Тиймээс хариуцлагатай уул уурхайг хөгжүүлэх, хөдөлмөрийн аюулгүй байдлыг мөрдүүлэх зайлшгүй шаардлагатай байгааг уул уурхайн зөвлөгөөний үеэр орон нутгийн удирдлагууд хэлж байлаа. Уул уурхайгаас үүдэлтэй малчид нь хохирч буй гурван сумын Засаг даргын байр суурийг хүргэе.

Дорноговь аймгийн Даланжаргалан сум нь ашиглалтын 72, хайгуулын 11 лицензтэй. Тэгвэл тус сумын нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулдаг “МАК цемент” ХХК, “Олон ихт баян” ХХК зэрэг компани орон нутагт нийгмийн даатгалаа төлөөгүй аж. Энэ тухай Даланжаргалан сумын Засаг дарга Д.Бэхбат “Дорноговь аймагт үйл ажиллагаа явуулдаг уул уурхайн компаниудын уулзалт болж байна. Дорноговь аймагт хамгийн олон лицензтэй нь манай сум. Тиймээс лицензийг бууруулах тал дээр анхаарч ажиллаж байна. Тодруулбал, ашиглалтын 72 лицензийн 50-60 хувь нь байгалийн баялгийг нь аваад дуусчихсан. Үйл ажиллагаа явуулахгүй хэрнээ нөхөн сэргээлт хийхгүй явсан компаниудыг нөхөн сэргээлт хийлгэхээр хөөцөлдөж байна. Уул уурхайгаас үүдэлтэй нийт нутгийн 70 гаруй хувь нь элэгдэлд орсон” гэв.

Харин Улаанбадрах сумын хувьд “Бадрах энержи” ХХК-ийн ураны олборлолтоос үүдэлтэй малын ургийн гажиг үүсэж буй талаар малчид гомдол их гаргадаг. Тэгвэл энэ талаар Улаанбадрах сумын засаг дарга Г.Ганбүрэн “Уул уурхайгаас үүдэлтэй төлийн ургийн гажиг, малын зүй бус төрөлт явагддаг. Монгол Улсын засгийн газраас 2020 онд үүн дээр шинжилгээ, дүгнэлт хийсэн. Гэхдээ уранаас болж ургийн гажиг үүссэн гэдгийг тогтоож чадахгүй байна” гэсэн юм.

Хатанбулаг сум нь Дорноговь аймгийн хамгийн олон малтай сум. Мөн хилийн боомттой учир нүүрс тээвэрлэлтээс үүдэж малын бэлчээр сүйдэх, тоосжилтын асуудлууд ихээр гарах болжээ. Энэ тухай Хатанбулаг сумын Засаг дарга С.Эрдэнболд “Хатанбулаг нь хилийн боомт бүхий сум. Ханги мандалын боомтоор нүүрс тээвэрлэлт хийгддэг. Үүнээс үүдэж шинээр замууд үүсэж хөрс эвдрэх, тоосжилт гарах болсон. Энэ оны аравдугаар сард багтаан Тавантолгойгоос Ханги мандалын боомт руу хатуу хучилттай хүнд даацын зам ашиглалтад орохоор болсон. Ингэснээр тоосжилтын асуудал шийдэгдэх байх гэж найдаж байна. Зам тавиад тээвэрлэлт явуулбал малчид болон тээвэрлэлтэд ямар нэг асуудал үүсэхгүй байх бүрэн боломж бий” гэв.

Тэгвэл дээрх сумдуудад үйл ажиллагаа явуулдаг 14 компани орон нутагт нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөөгүй байна. Тодруулбал, Бадрах энержи” ХХК, “МАК цемент” ХХК, “Их говь энержи” ХХК, “Түмэн айл инвест” ХХК, “Олон ихт баян” ХХК, “Монголросцветмет” ХХК зэрэг 14 компани байгаа юм. Дээрх компаниудын 1446 иргэн орон нутагт НДШ төлснөөр 2023 оны төсөвт 3.8 тэрбум төгрөг цуглах боломжтой аж. Харин ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөлтэй 168 аж ахуй нэгжийн 14 хувь нь орон нутагт Нийгмийн даатгалын шимтгэл төлж, шимтгэлийг таван хувийг бүрдүүлдэг байна. Үйл ажиллагаа явуулж буй 24 аж ахуй нэгжид 2668 иргэн ажиллаж байгаагаас орон нутгийн төсөвт 10 аж ахуй нэгжийн 1222 иргэн даатгалаа төлжээ. Мөн тус аймагт үйл ажиллагаа явуулж буй компаниудын ихэнх нь АМНАТ-аа төлөөгүй байгааг илтгэлийн үеэр хэлж байв. Тухайлбал, 2023 оны дөрөвдүгээр сарын 22-ны өдрийн байдлаар 19 аж ахуй нэгжийн 730 гаруй сая төгрөгийн АМНАТ-ын татвар төлөгдөөгүй байгаа аж. Цаашид нийгмийн даатгал төлдөггүй, нөхөн сэргээлт хийдэггүй, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал зөрчиж осол гаргадаг компаниудын лицензийг сунгах эсэх тал дээр хатуухан ярина гэдгээ УИХ гишүүд болон аймгийн удирдлагууд энэ үеэр хэлсэн юм.

Мөн энэ үеэр иргэн Даланжаргалан сумын иргэн Б орон нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг компаниуд иргэдэд нь ээлгүй байгааг хэлж байсан юм. Тэрбээр “МАК-д мэргэжлийнхээ дагуу ажилд орсон. Гэвч дээгүүр албан тушаалд нь өөр аймгийн хүмүүс суусан байдаг. Ингээд орон нутгийн иргэд биднийг хавчиж гадуурхан албан тушаал ахиулдаггүй. Тус үйлдвэрт манай аймгийн иргэд хамгийн дээд тал нь инженерийн албан тушаалд л томилогддог. Түүнээс илүү дээш явуулдаггүй” гэв.

Харин аймгийн ЗДТГ хөгжлийн бодлого төлөвлөлт хөрөнгө оруулалтын хэлтсийн дарга А.Амгаланзаяа “Шинэ сэргэлтийн бодлогын хүрээнд “Нээлттэй Дорноговь” чуулганыг зохион байгуулж байна. Энэ үеэр уул уурхайн зөвлөгөөнийг зохион байгууллаа. Манай аймаг ашиглалт, хайгуулын хамгийн олон талбайтай. А лицензтэй 200, Х лицензтэй 120 гаруй компани бий. Идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулдаг 20 гаруй компани байдаг. Уул уурхайн шороон замын тээвэрлэлт хүндрэлтэй байна. Олон машинууд ар араасаа цувсанаас үүдэж тоосжилт үүсэж осол аваар гарах тохиолдол нэмэгдсэн. Тавантолгойгоос Ханги мандал чиглэлд тээвэрлэлт өдөрт 300 гаруй машин тээвэрлэлт хийдэг. Иргэдээс ихэвчлэн тээвэрлэлттэй холбоотой санал гомдол ирдэг. Үүнийг холбогдох компанитай холбогдон сайжруулсан зам гаргаж маршрутын дагуу явах шаардлага хүргүүлдэг. Мөн нөхөн сэргээлтийн 2022 арга хэмжээг зохион байгуулсан. Энэ хүрээнд Даланжаргалан, Айраг суманд нөхөн сэргээлтийн ажил хийсэн ч 100 хувийн гүйцэтгэлтэй хийж чадаагүй. Нөхөн сэргээлт хийлгэхдээ байгаль хамгаалах сангаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, аль суманд нөхөн сэргээлт хийхээ шийд­дэг. Энэ ажил хараахан өндөр түвшинд хийгдэж чадахгүй байна” гэв.

Орон нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг уул уурхайн компаниуд болон малчдын тэмцэл их байдаг. Тэгвэл ашиглаад орхисон газартаа нөхөн сэргээлт хийдэг. Маршрутынхаа дагуу үйл ажиллагаа явуулдаг. Хариуцлагагүй уул уурхайг дэлгэрүүлсэн аж ахуй нэгжтэй харилцаагаа дуусгадаг сайн жишгийг тогтоох нь ээ Дорноговь.

Бямбагэрэлийн БАЯРЖАВХЛАН

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Д.Сумъяабазар: Хотын тулгамдсан асуудлыг шийдэхэд бүгдийн оролцоо чухал
Д.Сумъяабазар: Хотын тулгамдсан асуудлыг шийдэхэд бүгдийн оролцоо чухал
 
Ард түмний итгэлээс том албан тушаал үгүй
Ард түмний итгэлээс том албан тушаал үгүй

Шинэ мэдээ

Ард түмний итгэлээс том албан тушаал үгүй

Ард түмний итгэлээс том албан тушаал үгүй

Баабар: Ганхаж болохгүй гадаад бодлого

Баабар: Ганхаж болохгүй гадаад бодлого

Украин: Оросыг хамгаалалтын саадууд л аварч байна

Украин: Оросыг хамгаалалтын саадууд л аварч байна

Хагарч унасан намын аргаа барсан сураггүй нэр дэвшигчид

Хагарч унасан намын аргаа барсан сураггүй нэр дэвшигчид

Нам, эвслийн дарга нарын хамгийн олон давтамжтай “үгс”

Нам, эвслийн дарга нарын хамгийн олон давтамжтай “үгс”

“Илүү хурдан”, “Зөв зургаа”-тай аравдугаар тойрог

“Илүү хурдан”, “Зөв зургаа”-тай аравдугаар тойрог

Анхнаасаа ялах итгэл үнэмшилгүй мордохын хазгай

Анхнаасаа ялах итгэл үнэмшилгүй мордохын хазгай

А.Баатархуяг: Л.Оюун-Эрдэнийн “Алсын хараа“ буюу нисэж буй луу, гэтэгч бар...

А.Баатархуяг: Л.Оюун-Эрдэнийн “Алсын хараа“ буюу нисэж буй луу, гэтэгч бар...

Ж.Алдаржавхлан найман жил Засаг дарга хийхдээ ус зайлуулагч ч хийж чадсангүй

Ж.Алдаржавхлан найман жил Засаг дарга хийхдээ ус зайлуулагч ч хийж чадсангүй

“Монполимет” ХХК-ий Ц.Гарамжав төрийн нууцыг хууль бусаар олж авсан байж болзошгүй гэв

“Монполимет” ХХК-ий Ц.Гарамжав төрийн нууцыг хууль бусаар олж авсан байж болзошгүй гэв

БЗС-аас хулгайлсан Л.Гантөмөрийг Монголын төрд гаргаж болохгүй гэв

БЗС-аас хулгайлсан Л.Гантөмөрийг Монголын төрд гаргаж болохгүй гэв

“...Үүлэн чөлөөний нар” ба Г.Батхүү агсны хүүгийн хатуу үг

“...Үүлэн чөлөөний нар” ба Г.Батхүү агсны хүүгийн хатуу үг

“…Олгой хагаравч тогоондоо” буюу оролдож болохгүй олон улсын “сэдэв”

“…Олгой хагаравч тогоондоо” буюу оролдож болохгүй олон улсын “сэдэв”

Д.Баярхүү: Дундаж ангигүйгээр өсч дэвжсэн нийгмийг бид л байгуулж байна

Д.Баярхүү: Дундаж ангигүйгээр өсч дэвжсэн нийгмийг бид л байгуулж байна

Өнгөт сонгуульд уриалсан тойргоо гологсод

Өнгөт сонгуульд уриалсан тойргоо гологсод

Шинэ эргэлт: Төв Азийн орнууд усан цахилгаан станц барихаар тохиролцов

Шинэ эргэлт: Төв Азийн орнууд усан цахилгаан станц барихаар тохиролцов

Л.Оюун-Эрдэнэ: Э.Батшугар цахим эдийн засаг, хиймэл оюун ухаанаар их хотыг төлөвлөх үйлст хүчтэй дуу хоолой байж чадна

Л.Оюун-Эрдэнэ: Э.Батшугар цахим эдийн засаг, хиймэл оюун ухаанаар их хотыг төлөвлөх үйлст хүчтэй дуу хоолой байж чадна

Долоодугаар тойрог: Эдийн засгийг тэтгэх Говийн бүс

Долоодугаар тойрог: Эдийн засгийг тэтгэх Говийн бүс

Намууд: Шүүхийг яах вэ?!

Намууд: Шүүхийг яах вэ?!

“...Үүлэн чөлөөний нар” ба Г.Батхүү агсны хүүгийн хатуу үг

“...Үүлэн чөлөөний нар” ба Г.Батхүү агсны хүүгийн хатуу үг

“...Үүлэн чөлөөний нар” ба Г.Батхүү агсны хүүгийн хатуу үг

“...Үүлэн чөлөөний нар” ба Г.Батхүү агсны хүүгийн хатуу үг

Учир зүйгээ хоорондоо олдоггүй улс төрийн нам улс орныг хөгжүүлж чадахгүй

Учир зүйгээ хоорондоо олдоггүй улс төрийн нам улс орныг хөгжүүлж чадахгүй

Г.Сайханбаярын ухуулагч хүн алсан бол Ч.Хүрэлбаатарын штабынхан бусдын эд зүйлийг булаажээ

Г.Сайханбаярын ухуулагч хүн алсан бол Ч.Хүрэлбаатарын штабынхан бусдын эд зүйлийг булаажээ

Л.Гантөмөрийг нэрээ татахыг шаардаж АН-ын гишүүд жагсаж байна

Л.Гантөмөрийг нэрээ татахыг шаардаж АН-ын гишүүд жагсаж байна

МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ эрүүл мэндийн салбарын төлөөлөлтэй уулзлаа

МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ эрүүл мэндийн салбарын төлөөлөлтэй уулзлаа

УИХ-ын сонгуулийн I тойрогт нэр дэвшигч Г.Сайханбаяр бүх шатны хуулийн байгууллагад хандахаа мэдэгдлээ

УИХ-ын сонгуулийн I тойрогт нэр дэвшигч Г.Сайханбаяр бүх шатны хуулийн байгууллагад хандахаа мэдэгдлээ

М.Энхболдын хотоо гэсэн их үйлсийг Д.Ганболд, П.Баярхүү нар үргэлжлүүлнэ

М.Энхболдын хотоо гэсэн их үйлсийг Д.Ганболд, П.Баярхүү нар үргэлжлүүлнэ

Сонгууль айсуй, шинэ үе айсуй

Сонгууль айсуй, шинэ үе айсуй

Өвөрхангайд гарсан хэрэг “Уулзалтад очсонгүй” гэдгээс бус хамаатны ахтайгаа мэндлэхээр очсоноос үүдэлтэй байжээ

Өвөрхангайд гарсан хэрэг “Уулзалтад очсонгүй” гэдгээс бус хамаатны ахтайгаа мэндлэхээр очсоноос үүдэлтэй байжээ

Б.Жаргалсайхан: АН-ынхан ёс зүйгээ гээсэн зэрлэгүүдийн нийгмийг санагдуулж байна

Б.Жаргалсайхан: АН-ынхан ёс зүйгээ гээсэн зэрлэгүүдийн нийгмийг санагдуулж байна

 
 
 



​​​​​​​

Эхлэл · Бидний тухай · Редакцийн бодлого · Холбоо барих
​​​​​​​© 2011 - 2023 Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан Шуурхай.мн

​​​​​​​