fbpx 76 -г 5.9, харин 126 нэр дэвшигчийг 6.4 тэрбумаар сурталчилна
 
Энэ мэдээ хуучирсан буюу 2024/03/01-нд нийтлэгдсэн мэдээ болно.
Ангилал
Улс төр Том онцлох
Огноо
Унших
4 минут 35 секунд

76 -г 5.9, харин 126 нэр дэвшигчийг 6.4 тэрбумаар сурталчилна

Монгол Улс түүхэндээ анх удаа 126 гишүүнтэй болно. Ингэхдээ Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөөр 78-ийг нь мажоритор, 48-ийг нь пропорциональ хувилбараар сонгохоор болсон. Мөн Сонгуулийн хууль болон Улс төрийн намын тухай хуулиар хүний эрх, жендэрийн томоохон ахиц дэвшил гарснаас гадна жил бүр шүүмжлэл дагуулдаг нам, нэр дэвшигчдийн зардлыг бууруулах зохицуулалтыг тусгасан гэгдээд буй. Хууль хэлэлцэх үед сонгуулийн зардлын бараг талыг нь таналаа гэсэн эсэргүүцлийг парламентын гишүүд илэрхийлж байв. Тэгвэл Үндэсний аудитын газар УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуульд нам, эвсэл болон тойрогт нэр дэвшигчээс зарцуулах зардлын дээд хэмжээг тогтоолоо. Ингэхдээ нам, эвсэл 2020 онд 5.9 тэрбум төгрөгөөр нэр дэвшигчдээ сурталчилдаг байсан бол 2024 онд 6.4 тэрбум төгрөг боллоо. Өөрөөр хэлбэл, намууд 76 нэр дэвшигчийг 5.9 тэрбумаар сурталчилдаг байсан бол 126-д 6.4 тэрбумыг зарцуулах нь.

Харин тойргуудын хувьд ихээхэн онцлогтой. Энэ жил томсгосон тойргоор сонгууль явуулна. Өмнө нь дангаараа байсан 3-4 аймаг нийлээд нэг тойрог болж буй юм. Аудитаас тогтоосон сонгуулийн зардлын хувьд дөрвөн жилийн өмнөхөөс нэг их хөдөлсөнгүй. 2020 онд нэг тойрогт 300-500 сая байсан бол энэ жил 3-4 аймаг нийлээд 1.2 тэрбум болж байх жишээтэй. Тухайлбал, Говь-Алтай, Завхан, Увс, Ховд аймаг нийлээд дөрвөн жилийн өмнө 1.5 тэрбумын зардал гаргахаар байсан бол энэ жил мөн л 1.5 тэрбум байхаар “барьсан” нь зардлын хэмжээ бараг өөрчлөгдсөнгүй. Нийт дүнгээр нь харвал 2020 онд 29 тойрогт 13.7 тэрбум байсан бол энэ онд 13 тойрогт 14.7 тэрбум болжээ. Эндээс нэг зүйлийг анзаарвал 2020 онд АИ-92 шатахууны үнэ 1800 төгрөг байсан бол одоо 2390 болж өссөн. Ам.доллар 2738 төгрөгөөс 3381 болсон. Үүн дээр өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтийг өмнөх дөрвөн жилтэй харьцуулахад хэд дахин нугаларсан. Ингэж зах зээлийн “нүд”-ээр харвал сонгуулийн зар­дал хэд дахин нэмэгдэхээр байв. Гэтэл сонгуулийн “үнэ” бага зэрэг л хө­дөлжээ. Үүнийг албаны хүмүүс сон­гуулийн зардлыг бууруулах ши­нэч­лэлийн үр дүн гэж тайлбарлаж буй.

УИХ-ын сонгуулийн хуульд зардал бууруулах хэд хэдэн хөшүүрэг оруулж иржээ. Үүний ганцхан жишээ нь нэр дэвшигчдийн самбар. Шинэ зохицуулалтаар суманд хоёр, аймгийн төвд тав, хороонд дөрөв хүртэлх самбар байрлуулна. Ингэхдээ бүх нэр дэвшигч нэгдсэн самбар дээр зураг байршуулна. Урт нь 2.4, өргөн нь метр гаруй самбар хийхэд хоёр сая төгрөгөөс дээш зардал гарахгүй гэж тооцжээ. Өмнөх сонгуульд 600 гаруй хүн нэр дэвшихэд дунджаар 35-40 мянган ширхэг самбар байршуулдаг. Тэр хэрээр зардал өснө. Харин одоо бол нэр дэвшигчээс самбартай холбоотой зардал гарахгүй. ЗДТГ нэгдсэн самбар байршуулна. Нэр дэвшигч А4 бичгийн цаасыг хоёр нийлүүлсэн хэмжээтэй зураг өөрт оногдсон дугаартаа наана гэсэн үг. Зургийг хэт олон солих боломжгүй. Дөрвөн удаа солилоо гэхэд дор хаяж жижиг боршур тараах эрхгүй болно. Ерөнхийд нь харвал зурагт самбарын тоо 93 хувь буурна гэсэн тооцооллыг хийжээ. Үүн дээр ухуулагч, уулзалт, сонин хэвлэлийн зардлыг ч мөн бууруулсан байна.

Үндэсний Аудитын газраас Улсын дээд шүүхэд бүртгэлтэй 37 нам руу зардлын дээд хэмжээний саналыг авахаар хүргүүлсэн байна. Харин 13 нам саналаа ирүүлснийг сонгуулийн зардлын дээд хэмжээ тогтооход харгалзан үзжээ.

С.УЯНГА

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Ажиглагч бүртгүүлэх, үнэмлэх олгох
Ажиглагч бүртгүүлэх, үнэмлэх олгох
 
Хятадууд 90 хоногт 6.6 сая машин заржээ
Хятадууд 90 хоногт 6.6 сая машин заржээ
Энэ мэдээ хуучирсан буюу 2024/03/01-нд нийтлэгдсэн мэдээ болно.

Шинэ мэдээ

Хятадууд 90 хоногт 6.6 сая машин заржээ

Хятадууд 90 хоногт 6.6 сая машин заржээ

Оросын дайны хоёр жил

Оросын дайны хоёр жил

Шороон шуурга шуурч, эрс хүйтрэхийг онцгойлон анхааруулж байна

Шороон шуурга шуурч, эрс хүйтрэхийг онцгойлон анхааруулж байна

Өмнөд Солонгосын сонгууль: Ардчилсан нам ялах төлөвтэй байна

Өмнөд Солонгосын сонгууль: Ардчилсан нам ялах төлөвтэй байна

Б.Дэлгэрсайхан авилгын ба залилангийн хэрэг үйлдсэн гэв

Б.Дэлгэрсайхан авилгын ба залилангийн хэрэг үйлдсэн гэв

Намууд сонгогдох эрхийг мөнгөөр үнэлэх юм бол жендэрийн дэвшлээсээ ухарна

Намууд сонгогдох эрхийг мөнгөөр үнэлэх юм бол жендэрийн дэвшлээсээ ухарна

Д.Баярхүү: Анхаар! Эх орны нэр хүндийн сэргэлтийн жил!

Д.Баярхүү: Анхаар! Эх орны нэр хүндийн сэргэлтийн жил!

Хүүхдийн хүчирхийлэл 100 мянгаас үүдэлтэй юу?!

Хүүхдийн хүчирхийлэл 100 мянгаас үүдэлтэй юу?!

Да.Ганболдын Шинэ дэвшилт холбоо “…С.Зоригийн хөшөөг нүүлгэе” гэжээ

Да.Ганболдын Шинэ дэвшилт холбоо “…С.Зоригийн хөшөөг нүүлгэе” гэжээ

SOS: Галын дуудлага аваад үүргээ гүйцэтгэсэн ч “эргэж ирээгүй амийг“ хэнээр төлүүлэх вэ?!

SOS: Галын дуудлага аваад үүргээ гүйцэтгэсэн ч “эргэж ирээгүй амийг“ хэнээр төлүүлэх вэ?!

АН-ынхан Лу.Гантөмөрийг даргаар, Э.Одбаярыг генсекээр сонгоод “оносон”-оо одоо л ойлгоцгоож байна уу?

АН-ынхан Лу.Гантөмөрийг даргаар, Э.Одбаярыг генсекээр сонгоод “оносон”-оо одоо л ойлгоцгоож байна уу?

С.Баяр: Ц.Элбэгдоржийн хэлсэндээ хүрдэггүй, эгзэгтэй үед мурьдаг зан нь осолтой

С.Баяр: Ц.Элбэгдоржийн хэлсэндээ хүрдэггүй, эгзэгтэй үед мурьдаг зан нь осолтой

Эрэн сурвалжилж байна

Эрэн сурвалжилж байна

Д.Баярхүү: Анхаар! Эх орны нэр хүндийн сэргэлтийн жил!

Д.Баярхүү: Анхаар! Эх орны нэр хүндийн сэргэлтийн жил!

Тэрүнофүжи, Хакүхо хоёр багш шавь болж, Исэгахама дэвжээ хүчирхэгжив

Тэрүнофүжи, Хакүхо хоёр багш шавь болж, Исэгахама дэвжээ хүчирхэгжив

“Н.Өнөрцэцэгт таслан сэргийлэх арга хэмжээг давхардуулан авсан нь хууль зөрчсөн“

“Н.Өнөрцэцэгт таслан сэргийлэх арга хэмжээг давхардуулан авсан нь хууль зөрчсөн“

Монголын даатгалын компаниудын жинхэнэ “эзэд” хэн бэ?

Монголын даатгалын компаниудын жинхэнэ “эзэд” хэн бэ?

Г.Ганжаргал эмчийн амийг хохироосон хэргийг ЯАРАЛТАЙ ШИЙДВЭРЛЭЖ өгөхийг хүслээ

Г.Ганжаргал эмчийн амийг хохироосон хэргийг ЯАРАЛТАЙ ШИЙДВЭРЛЭЖ өгөхийг хүслээ

Орд эзэмшигчид онц их хэмжээний татвараас “бултахад” Татварынхан оролцсон уу?!

Орд эзэмшигчид онц их хэмжээний татвараас “бултахад” Татварынхан оролцсон уу?!

Л.Оюун-Эрдэнэ: Та С.Зоригийг хөнөөсөн хэргийг одоо хүртэл ахуйн аллага гэж бодож явдаг юм биш биз дээ?!

Л.Оюун-Эрдэнэ: Та С.Зоригийг хөнөөсөн хэргийг одоо хүртэл ахуйн аллага гэж бодож явдаг юм биш биз дээ?!

Сонгуулийн шоу: Намууд “утаа“-г лоозонгоо болгожээ

Сонгуулийн шоу: Намууд “утаа“-г лоозонгоо болгожээ

З.Энхболд: “MCS”, С.Баяр нарын хуйвалдаж авсан Ухаа худаг 464 сая тонн нөөцтэй

З.Энхболд: “MCS”, С.Баяр нарын хуйвалдаж авсан Ухаа худаг 464 сая тонн нөөцтэй

Х.Баттулга УИХ-д нэр дэвшихгүй гэдгээ АН-ын даргад хэлжээ

Х.Баттулга УИХ-д нэр дэвшихгүй гэдгээ АН-ын даргад хэлжээ

Улстөрийн хоёр том хүчнийг самрах ЦУНАМИ айсуй

Улстөрийн хоёр том хүчнийг самрах ЦУНАМИ айсуй

Орос цэргийн гэмт хэрэгтэн улс болов

Орос цэргийн гэмт хэрэгтэн улс болов

Дуучин И.Мишээл Б.Чинбат, Ц.Сарнай нарт зодуулж, дарамтлуулж байсан гэв

Дуучин И.Мишээл Б.Чинбат, Ц.Сарнай нарт зодуулж, дарамтлуулж байсан гэв

Судлаач Ганаа: Төр сүйрүүлэх донтон

Судлаач Ганаа: Төр сүйрүүлэх донтон

АНУ-ын улстөрчид бидэнд заах биш харин биднээс суралцах учиртай

АНУ-ын улстөрчид бидэнд заах биш харин биднээс суралцах учиртай

Л.Оюун-Эрдэнийн ярьсан нь “ордны хов” уу, онц ноцтой мэдээлэл үү?!

Л.Оюун-Эрдэнийн ярьсан нь “ордны хов” уу, онц ноцтой мэдээлэл үү?!

О.Мөнхжин, Б.Гантиг нарт холбогдох хэргийг шүүхэд шилжүүллээ

О.Мөнхжин, Б.Гантиг нарт холбогдох хэргийг шүүхэд шилжүүллээ

 
 
 



​​​​​​​

Эхлэл · Бидний тухай · Редакцийн бодлого · Холбоо барих
​​​​​​​© 2011 - 2023 Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан Шуурхай.мн

​​​​​​​