Зөвлөлт Украинд цэргийн дээд сургуульд суралцан төгсгөж зэвсэгт хүчиндээ зүтгэж явсан олон арван офицерын нэгийн хувьд дайн байлдаан, давшилт хориглолтын талаар энгийн иргэдийг бодвол гадарлана. Тэр мэдлэг туршлагаараа өнөөгийн Орос-Украины энэ дайныг харж, оперативын цагийн байдлыг үнэлдэг. Фронтын мэдээнүүд Орост тун ээлгүй байна. Оросын зэвсэгт хүчин стратеги–оперативын нөөцөө шавхан байлдаж байна. Бүтэн гурван жил шувтарч байдаг, стратегийн ганц ч ялалтгүй, маш их хохиролтой. Энэ сэдэвтэй холбогдуулан Украины Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч асан, одоо Украины Элчин сайдаар Их Британид ажиллаж байгаа бэлтгэл генерал Валерий Залужныйн үзэл бодлоос хуваалцая.
Дэлхийн III дайн 2024 онд эхэлсэн хэмээн нэгэнтээ В.Залужный ярьсан нь бий. Учир нь эх орных нь эсрэг өдүүлсэн дайнд нь тусласан улс орны жагсаалтад үндэслэн тийм мэдэгдэл хийсэн. Украины эсрэг Оросын дайнд хойд солонгосын цэрэг шууд оролцож, Украины зэвсэгт хүчинтэй байлдаж эхэлснээр Дэлхийн III дайн дэгдсэн гэж үзжээ.
Залужный саяхан дахин ярилцлага өгөхдөө энэ дайнд Орос ялагдаж байгаа шалтгааныг нэрлэжээ. Хичнээн хүчирхэг нөөцтэй байгаад ч дарангуйлагч дэглэм л бол ямагт зүй ёсны алдаа гаргадаг, тэр алдаа нь дэглэмийг сүйрэлд хүргэдэг гэсэн байх юм. Түүхэн давхцал гэдгийг Залужный харьцуулжээ. Өнгөрсөн түүхийн тоталитари дэглэм, өнөө цагийн дарангуйлагчдын хооронд түүхэн параллел-давхцал гэж байх ба ийм дэглэмүүд ялагдлаар дуусах нь гарцаагүй. 1941 онд СССР-ийн эсрэг Гитлер халдан түрэмгийлсэн нь Нацист Германы хувьд үйлийн үргүй том алдаа болсон шиг Украины эсрэг Путины дэгдээсэн дайн түүний дэглэмийн хувьд үйлийн үргүй том алдаа болох болно. Дарангуйлагч дэглэм дайны цагийн байдалд хурдан дасна, нөөц хүчийг маш хурдан дайчлаж чадна, сая сая хүнийг фронт руу илгээж чадна, дайныхаа хэрэгцээнд зориулж тэднийг албадаж ажиллуулж чадна. Гэвч тэдний сул тал юунд орших вэ гэвэл үзэл бодлын альтернатив гарц байхгүй, бүгд нэг гарт төвлөрсөн, тэр нь явж явж стратегийн сүйрэлд хүргэдэг явдал ба Путины өдүүлсэн энэ дайн XXI зууны хамгийн харгис үйлдэл болж, харин Украин нь эрх чөлөөнийхөө төлөө тулалдсаар байна. Бидний хувьд зөвхөн тэсч үлдэх төдий бус дарангуйлагчийг ялах, улмаар бат бэх, технологийн хувьд хөгжсөн тийм улс орныг бүтээж босгох шинэ стратегиа төлөвшүүлж хэрэгжүүлэх нь нэн чухал байна–Залужный ярьжээ.
Мөн ардчилсан бүх ертөнц нэгдэж нягтрах нь нэн чухал. Хэдийгээр Украин нь дарангуйлагч тирантай тэмцэж байгаа ч түүний дараагийн түрэмгийлэл иргэншсэн бүх ертөнцийн хувьд аюул занал хэвээрээ байна. Иймд бид бүгдээрээ хамтран тэмцэх нь чухал болоод байна. Украин нь шинэ аюулын эсрэг сөрөн зогсох чадвартайгаа нотлон харууллаа.
Орчин үеийн технологи ашиглан хамгийн хүнд нөхцөлд ялах чадвартайгаа харуулж байна. Ийм шийдмэг байдал нь дайныг ялалтаар дуусгах гол баталгаа болно гэдэгт итгэлтэй байна гэжээ.
Өмнөхөн нь В.Залужный энэ дайнд Европ бэлэн байгаагүй тухай ингэж өгүүлж байжээ. ОХУ-тай урт хугацааны дайнд бэлэн байгаагүй, Европын агаарын довтолгооноос хамгаалах зэвсэг (ПВО) нь 2-3 сар л тогтоон барихаар юм. Европ нь агаарын байг устгахад бэлэн байх альтернатив арга хэмжээ аваагүй байсан. Европын Холбооны нэг ч улс, Их Британи ч ОХУ-тай удаан хугацаанд зууралдан сульдталаа байлдахад бэлэн бус байна. Түрэмгийлэгч улс, мэдээж Орос нь 2-3 сард европын агаарын довтолгооноос хамгаалах зэвсгийг (ПВО) ажиллахгүй болгох байсан байх. Зөвхөн ганц сарын дотор ОХУ нь украины эрчим хүчний объектууд руу 1643 дрон-камиказе, 200 пуужин илгээсэн. Гэтэл дараагийн нэг сард нь дайсан Украины иргэний объектууд руу 3000 орчим нисэгчгүй онгоц, пуужин харважээ. Ийм байдлаар оросын агаарын бай тоогоо өсгөж байна, харин манай ПВО тооны хувьд хязгаарлагдмал, бас үнэтэй. Барууны орнуудад F-16 сөнөөгч онгоц хангалттай тоогоор бий, ПВО нь ч чанартай байлаа гээд европчууд Оростой бүрэн хэмжээний дайн хийгээд 2-3 сар өнгөрөхөд сульдаж залхаж магадгүй хэмээн сэрэмжлүүлэн ярьжээ. Генерал Залужный жишээ татан анхааруулжээ.
Тодруулбал 2024 оны 9 ба 10 дугаар сард ОХУ нь Украины эсрэг ихдээ гэхэд л КАБ бөмбөг 4500-г хаясан, хэрэв европын орнууд ба Их Британи руу тэгж бөмбөгдвөл тэд нь 5000 Patriot системээ л КАБ-ын эсрэг сөргүүлж харвана, гэхдээ Patriot систем нь маш үнэтэй, үйлдвэрлэх нь нарийн түвэгтэй, маш олон тоогоор конвейрдээд байх бололцоогүй. Тийм учраас нөөц хувилбартай байх хэрэгтэй хэмээн холбоотнуудаа уриалжээ.
Гэлээ гээд Орос агаарт 100% ноёлоод байгаа биш гэдгийг бас анхаарах хэрэгтэй. Орос бол Лондон руу КАБ бөмбөг илгээх дээрээ тулчихаагүй байгаагаас гадна Барууныхныг айлгадаг “Буревестник” пуужингаа ч туршиж чадахгүй, туршилтын үед харвах суурин дээрээ унагаж дэлбэлсэн явдал саяхан тохиолоо. Тив хоорондын аугаа пуужин гэдэг нь тэгж бүтэлгүйтсэн бол цөмийн цэнэгт хошуу тээх чадвартай “Сармат” нь полигон дээрээ дэлбэрсэн. “Орешник” гэдэг нь өнгөлөн далдалсан “Пионер” (1970-1980-аад оны) болохыг цэргийн мэргэжилтнүүд олж тогтоожээ. Оросын “вундервафля” гэж хоч нэртэй болжээ. Оросын арсенал гэдэг нь энэ болж таарах нээ. Дээр юу өгүүлнэ вэ? Украиныг бутцохиж ялах нь ч өнгөрлөө. Дэглэм хичнээн хүчтэй, сүртэй ч нэг годройтвол цаашаа цувралаар годройтох юм байна. XXI зууны их яргалал харгислал гэж Залужный нэрлэжээ. Оросын суртал ухуулагчид өдөр бүр асуулт тавьж байна:–Хэзээ ялах вэ?, Украинчууд бууж өгдөггүй юм уу?, Яагаад, Яагаад... Тэд Украин ба Зеленскийг амаа цангатал хараасаар байна. Хараалын байнд нь Трамп нэмэгдлээ! Харин Орос эх орон нь дайнд ялна гэдэг эцсийн горьдлого унтрахад тун ойрхон байна!
Адьяaгийн Батсайхан (бэлтгэл хошууч)
