Л.Оюун-Эрдэнийн санаачилсан “арван дөрвөн мега төсөл” гэгчийн хүрээнд хэрэгжиж буй дэд бүтцийн ажлууд сүүлийн үед олон нийтийн анхаарлын төвд орж, шүүмжлэл дагуулах болсон билээ. Эдгээрээс хамгийн түрүүнд гэрээ хэлэлцээр нь хийгдсэн төмөр замын хил холболтын төсөл эдийн засгийн үр ашиг, гэрээний нөхцөлтэй холбоотойгоор маргаан дагуулж, Монгол Улсад хэдэн тэрбум ам.долларын алдагдал учруулж болзошгүй тухай асуудал улс төр, эдийн засгийн хүрээнд идэвхтэй яригдсаар байна. Үүний дараа хэрэгжиж эхэлсэн хоёр дахь томоохон төсөл болох Туул гол дагуух хурдны замын бүтээн байгуулалт нь байгаль орчны ноцтой асуудлыг хөндөж, иргэдийн эсэргүүцэлтэй тулгарч эхэллээ. Уг төслийн хүрээнд Туул голын ай сав дахь байгалийн бургасан төгөл, ногоон байгууламжийг их хэмжээгээр устгаж байгаа нь экологийн тэнцвэрт байдалд сөргөөр нөлөөлөх эрсдэлтэй гэж мнргэжилтнүүд анхааруулж байна.
Туул гол нь Улаанбаатар хотын усны нөөц, экологийн чухал бүс нутаг төдийгүй, хотын уур амьсгал, агаарын чанарт чухал үүрэгтэй гэдгийг мэргэжилтнүүд онцолдог.
Иргэдийн зүгээс уг төслийг эсэргүүцэхдээ зөвхөн байгаль орчны асуудлаар зогсохгүй, эдийн засгийн үр ашиг, төсвийн зардлын оновчтой байдалд ч эргэлзэж буйгаа илэрхийлж байна. Тухайлбал, төслийн нийт өртөг хэт өндөр байгаа бөгөөд санхүүжилтийн эх үүсвэр, эргэн төлөгдөх нөхцөл тодорхой бус байгаа нь улс орны эдийн засагт дарамт үүсгэж болзошгүй гэж шүүмжлэгчид үзэж байна. Мөн уг төслийг гүйцэтгэж буй компаний туршлага, чадавхид эргэлзэх үндэслэлүүд ч гарч ирсэн бөгөөд ил тод байдал хангалтгүй байгаа нь олон нийтийн үл итгэх байдлыг улам нэмэгдүүлж байгаа билээ.
Эх сурвалжуудын мэдээлж буйгаар Л.Оюун-Эрдэнэ Ерөнхий сайдын албан тушаалаас буух үедээ болон дараа нь ч намынхаа удирдлагуудад уг төслийг заавал үргэлжлүүлэхийг онцлон хүсч байсан гэх мэдээлэл байна.
Тэрбээр хамгийн сүүлд өгсөн телевизийн ярилцлагын үеэрээ ч энэхүү хурдны замын төслийг дэмжихийг олон нийтэд уриалсан байдаг. Гэвч бодит байдал дээр төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэл хангалттай боловсруулагдаагүй, байгаль орчны нарийвчилсан үнэлгээ дутуу, олон нийтийн оролцоо хангалтгүй байсан зэрэг шалтгаанууд нь асуудлыг улам хурцатгаж байна. Хот төлөвлөлт, байгаль орчны чиглэлийн судлаачид энэ төслийг яаравчлан хэрэгжүүлэхийн оронд илүү өргөн хүрээний судалгаа, хэлэлцүүлэг хийх шаардлагатай гэж үзэж буй. Туулын хурдны зам гэгчтэй холбоотой олон нийтийн эсэргүүцэл, шүүмжлэлд эрх баригчид ямар хариу өгөх нь улс төр, нийгмийн анхаарлын төвд байна.
Э.Солонго
