Төвдөд 700 гаруй жилийн настай Ритуо сүм бий. Тус сүм нь нуурын голд жижиг арлын толгод дээр байрладаг бөгөөд уламжлал ёсоор энд зөвхөн нэг лам амьдардаг заншилтай, эс тэгвээс сүмийн утга учраа алдах аж.
СУРТАЛЧИЛГАА
Төвд хэлнээс Ритуо гэдэг үгийг “Уулан дээрх чулуу” гэж орчуулагддаг. Тус сүмийг жижиг чулуу ихтэй толгод уулан дээр босгосон бөгөөд Төвдийн уламжлалт архитектур ашиглан бүтээжээ.
Тус сүмд бүх төрлийн өвчнийг анагааж чадах чулуу байдаг. Түүнийг нэг лам хамгаалах ёстой байдаг аж. Яагаад ганцхан хүн харж хадгалах ёстойг тайлбарлаж чадах хүн харамсалтай нь байхгүй юм. Энэхүү сүмийг хүрээлэх ариун Ямдрока нуур нь Төвдийн гурван ариун нуурын нэгд тооцогддог. Уг нуурын дэргэд амьдрах, усанд нь орох зэрэг нь үл хүндэтгэсэн хэрэг болно. Ганцхан мөргөлчид нуурын усанд ойртох эрхтэй юм.
Одоо тус сүмд амьдарч буй ламыг Ахван Пинкуо гэдэг. Түүнийг нас барсан гэдгийг мэдсэн даруйд өөр хийдээс сайн дураараа тус хийдэд байх лам ирэх нь мэдээж хэрэг. Ийм замаар тус толгод дээр 700 гаруй жил ганцхан лам сууж амьдарч ирсэн байна.
Хийдэд сууж буй лам ном бясалгаж сүмийн барилгыг харж ханддаг. Мэдээж цорын ганц усны эх үүсвэр нуур учраас тоглодоос өдөрт хэдэн удаа буугаад эргэж мацах хэрэг гарна.
Чухамдаа энэ аргаар хийдийн лам өнгөрсөн гэдгийг мэдэж болох аж. Нэг л өдөр ганцаардмал лам бууж ус авахгүй байгаа мэдээ бусад лам нарт хүрэх болно. Мөн хийдээс ном уншиж буй дуу дуулдахгүй байгаа нь анзаарагдах аж. Тус хийдэд байгаа хүн бясалгалын хүчээр эрүүл ухаанаа хадгалж үлдэж чаддэг гэнэ.
