УИХ-ын гишүүн М.Нарантуяа-Нара өнөөдөр мэдээлэл хийж, "Би хүний мууг үзэх гээд байгаа асуудал биш ээ. Энэ бол Монголын олон оюутан, сурагчдын сурах хүсэл мөрөөдөлтэй холбоотой асуудал. Гэтэл Боловсролын зээлийн сан гэх энэ боломж над шиг болон миний ард байгаа мянга мянган оюутан, залуучуудад хэзээ ч нээлттэй байгаагүй. Өөрөөр хэлбэл, олон залуусын боломжийг хулгайлсан асуудал яригдаж байна.
Энэ асуудлын хүрээнд би хоёр шаардлага хүргүүлж байгаа.
Нэгдүгээрт, УИХ-ын Ёс зүйн дэд хорооны дарга Б.Хэрлэн Боловсролын зээлийн сангаас авсан зээлээ нэн яаралтай төлөх ёстой. Мөн өөрөө ёс зүйн алдаа гаргасан учраас Ёс зүйн дэд хорооны даргын албан тушаалаа хүлээлгэн өгөх шаардлагатай гэж үзэж байна.
Хоёрдугаарт, УИХ-ын сонгуулийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах шаардлагатай гэж үзэж байгаа. Тухайлбал, Сонгуулийн тухай хуулийн 32, 33 дугаар зүйлд нэр дэвшигчийг бүртгэх болон бүртгэхээс татгалзах үндэслэлүүдийг заасан байдаг. Үүнтэй адил төрөөс авсан зээл, санхүүжилтийн хугацаа хэтэрсэн өртэй, эсвэл төрийн санхүүгийн дэмжлэгийг зүй бусаар ашигласан нь тогтоогдсон хүмүүсийг нэр дэвшигчээр бүртгэхээс татгалздаг зохицуулалтыг хуульд зайлшгүй тусгах хэрэгтэй.
Миний хувьд УИХ-ын гишүүний бүрэн эрхийнхээ хүрээнд хууль санаачлах эрхээ ашиглан энэ асуудлыг өргөн барих боломжтой гэж үзэж байна.
Монголын ард түмэн нэг зүйлийг ойлгох ёстой. Төрийн боломжийг төрд орохоосоо өмнө бага багаар ашиглаж сурсан хүмүүс төрд орж ирснийхээ дараа нүднээс далд яг юу хийж байгаа вэ гэдэг эргэлзээ төрүүлдэг. Тиймээс татвар төлөгчдийн мөнгийг зүй бусаар ашигласан хүмүүсийг төрийн өндөр албан тушаалд ажиллуулах ёсгүй.
Ямар ч төлбөргүй сургуульд сурч байсан атлаа төлбөртэй сургуульд сурч байгаа мэтээр Монгол Улсын татвар төлөгчдийн мөнгөнөөс санхүүжилт авч байгаа нь ёс зүй, шударга ёсны зарчимд нийцэхгүй гэж үзэж байна." гэв.
Хариуд нь УИХ-ын гишүүн Б.Хэрлэн тайлбар хийн, "Гадаадад суралцахаар явж буй хүмүүс тодорхой гэрээ байгуулдаг. Тухайн гэрээнд сурч, зэрэг цолоо хамгаалж ирсний дараа захиалга өгсөн байгууллагадаа таван жил тасралтгүй ажиллаж, гэрээний үүргээ биелүүлсэн тухай материалаа өгч, үүргээс чөлөөлөгдөх хүсэлт гаргадаг журамтай. Энэхүү хүсэлтийг Боловсролын зээлийн сангийн удирдлага болон Засгийн газар шийдвэрлэдэг зохицуулалт байдаг.
Энэ журмын дагуу гадаадад суралцаад ирсэн ч Засгийн газрын шийдвэрээ олон жил хүлээж байгаа хүмүүс маш олон бий. Түүний нэг нь би өөрөө.
Миний хувьд 2012 онд Герман улсад төрийн удирдлагын чиглэлээр докторын зэрэг хамгаалж ирсэн. Үүнээс өмнө Удирдлагын академид багшилж байсан бөгөөд бусад багш нарын адил Германы Потсдамын их сургуульд 2002-2003 онд магистрын зэрэг хамгаалсан. Тухайн үед бид Энвентийн тэтгэлэгт хөтөлбөрөөр суралцаж байсан.
Харин 2008-2011 онд тухайн үеийн Сургалтын төрийн сан, одоогийн Боловсролын зээлийн сангаас сургалтын зардлын дэмжлэг авах хүсэлт гаргаж, санхүүжилт авч байсан.
Гэтэл намайг тэтгэлгийг давхардуулан авсан мэтээр буруу ойлголт яваад байх шиг байна. Үүнийг тодорхой хэлэхэд, Монгол Улсын Засгийн газрын тэтгэлэг авч байх хугацаандаа би Германы Потсдамын их сургуулийн хүний нөөцийн тэнхимд дагалдан багшаар ажиллаж байсан. Мөн докторын зэрэг хамгаалж буй оюутнуудад зориулсан профессор бэлтгэх тусгай тэтгэлэгт хөтөлбөрт хамрагдсан.
Тиймээс энэхүү хөтөлбөрийг Энвентийн болон бусад тэтгэлэгтэй давхардуулж авсан асуудал огт байхгүй.
Мөн “Германы Элчин сайдын яамаар дамжуулан тэтгэлэг авсан” гэх мэдээлэл ч ташаа.
Германд суралцах оюутнуудын хувьд “хаалттай данс” буюу зориулалтын тусгай дансыг хувь хүний нэр дээр нээлгэдэг журамтай. Тухайн дансанд шаардлагатай зардлын мөнгө байршуулсан тохиолдолд л сургалтын эрх нээгддэг онцлогтой.
Тэр дансны мөнгийг эзэмшигч нь зөвхөн зориулалтын дагуу, хязгаарлагдмал хэмжээгээр ашиглах үүрэгтэй байдаг.Өөрөөр хэлбэл, зориулалтын бусаар зарцуулах боломж үндсэндээ байдаггүй. Герман улс өөрөө хууль, дүрмийн маш хатуу зохицуулалттай орон гэдгийг ойлгох хэрэгтэй." гэсэн юм.
УИХ-ын гишүүн М.Нарантуяаг эгүүлэн татах, ёс зүйн хариуцлага тооцох иргэдийн хүсэлтийг Ёс зүйн дэд хорооны дарга Б.Хэрлэн анх хүлээн авч, хэлэлцэж эхэлсэн. Цаашид ч энэ процесс үргэлжлэх магадлал өндөр байгаа. Үүнтэй холбоотойгоор М.Нарантуяа-Нара Б.Хэрлэнг чадаж хариугаа авах гэж байна уу? гэх эргэлзээ иргэдийн дунд төрж буй нь нууц биш.
Н.Отгончимэг
