Энэтхэгийн Баруун Бенгал мужид хүний аминд аюултай “нипах” гэдэг вирусний халдвар дэгдсэнтэй холбоотойгоор Азийн зарим улсууд Энэтхэгээс ирж буй зорчигчдыг сайтар шалган нэвтрүүлж байна.
Баруун Бенгалаас ирж буй нислэгүүдийг хүлээн авдаг Тайландын нисэх онгоц буудлуудад ням гаргаас эхлэн зорчигчид эрүүл мэндийн маягт бөглөж байгаа бол Непал улс нийслэл Катмандугийн нисэх онгоцны буудал төдийгүй хуурай замын боомтуудаар нэвтэрч буй бүх хүнд эрүүл мэндийн үзлэг хийж байгаа ажээ.
Мөн Киргиз, Казахстан, Узбекистаны хил дээр эрүүл мэндийн хяналтыг чангатгасан байна. Халдвар тархсан тухайд, нэгдүгээр сарын эхээр Баруун Бенгалын нэгэн эмнэлгийн таван ажилтан уг вирусний халдвар авсан ба нэг хүний биеийн байдал маш хүнд байгаа юм. Түүнтэй хавьталд орсон 110 хүнийг хөл хорионд оруулжээ. Нипах вирус амьтнаас хүнд халддаг байж магадгүй бөгөөд энэ өвчнөөс сэргийлэх вакциныг гарган аваагүй, эмчилгээний аргыг боловсруулаагүй байгаа тул нас барах магадлал маш өндөр буюу 40-75 хувьтай байгаа юм.
Нипах вирусээр өвчилсний шинж тэмдгүүд
Энэхүү вирус амьтнаас буюу гахай, сарьсан багваахайгаас хүнд халдварласан байх магадлалтай. Мөн бохирдсон хүнсээр дамжин хүнээс хүнд халдварладаг байна. Иймээс цар тахал дэгдэх эрсдэл өндөр байгаа тул Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас нипахыг Covid-19 ба зика вирусний нэгэн адилаар хамгийн аюултай 10 өвчний жагсаалтад оруулжээ.
Уг өвчний шинж тэмдгүүд янз бүрийн байдлаар илэрдгээс гадна огт шинж тэмдэггүй байх тохиолдол бий гэнэ. Түгээмэл шинж тэмдгүүд гэвэл, халуурах, толгой өвдөх, булчин өвдөх, бөөлжих, хоолой өвдөх зэрэг юм. Зарим тохиолдолд байнга нойрмоглох, ухаан самуурах, хатгаа тусах шинж тэмдгүүд илэрдэг байна.
Өвчин хүндэрсэн тохиолдолд амь насанд аюултай энцефалит өвчин буюу тархины үрэвсэл үүсэх магадлалтай. Нипах вирусний халдвар анх 1998 онд Малайзын гахайн фермүүдэд дэгдэж, улмаар хөрш Сингапурт тархсан байна. Уг вирусийг анх дэгдсэн тосгоны нэрээр нипах гэж нэрлэжээ. Эхний тархалтаар 100 гаруй хүн нас барсны дараа 1 сая гаруй гахайг устгалд оруулсан байна. Түүнчлэн 2001 оноос хойш Бангладешт вирусний халдвар авсан 100 гаруй хүн амиа алджээ. Мөн өмнө нь Энэтхэгийн Баруун Бенгал мужид 2001 ба 2007 онуудад, Керала мужид 2018 онд халдвар тархаж байв.
Б.Адъяахүү
