Ерөнхий сайдын гуталд орсон чулуу
Шинэхэн Ерөнхий сайд хадны завсар хавчуулагдсан халиу мэт болоод сар шахмын нүүр үзэв. Сонгуулиуд ойртож, намын эв нэгдлийг зангидах нь түүний түүхэн үүрэг. Гэтэл Хотын дарга нийгэмдээ хүлээн зөвшөөрөгдөхөө байгаад удсан. Дээр нь ил цагаан өөрийнх нь эсрэг адайр загнаж, үл тоож байгаагаа түмний нүдэн дээр харуулна. Улс доторх улс үнэхээр бодитой оршиж эхэлсэн байв. Туулын хурдны зам төсөл бол түүний оргил жишээ. Нямбаатарт хэн ч, юу ч хамаагүй болж, бараг сэтгэцийн өөрчлөлтөд орж байна уу гэмээр болсон.
Сэтгүүлч О.Ариунбилэгийн хэлснээр “Нямбаатар Туулын хурдны замыг баривал монголчуудад алуулах гээд, барихгүй бол хятадуудад алуулах гээд байгаа” нь л үнэн болох шиг.
Нөгөө талаар Нямбаатар Хууль зүйн сайд байхдаа АТГ, Шүүх, цагдаа зэрэг хүчний гол байгууллагууд дээр өөрийн хэдэн зуун хүнийг томилон байршуулсан байдаг. Аль хэзээний гэмт хэргийн шинж орчихсон, дэргэдээсээ эхлээд баригдаад байхад Нямбаатарыг гэх нь байтугай Ня үсэг ч гарахгүй байсан даа. Х.Нямбаатар Н.Учралын гуталд орсон чулуу болж хувирсан нь энэ учир. Ийм зүйлийг Ерөнхий сайд дуугүй хараад суух эрх зүйн ч, ёс суртахууны ч эрх үгүй. Сонгинын дүүргээс УИХ-д хөтлөлцөөд анх орж ирсэн ах нь байлаа ч гээд нийгэм үүнийг хүлээн зөвшөөрөхгүйгээр үл барам Нямбаа дээр нэмээд Учралд бас цөхөрч эхэлж байв. Энэ бол хувь хүний зөрчилдөөн биш.
Махны хулгайчид талархахуй
“Махны хэрэг” гараагүй бол Х.Нямбаатар хотын даргаараа цаашаа үлдэх онолын боломжтой байсан. Тэртэй тэргүй хоёр хуваагдсан МАН-ын тэмцэл ил байхад Ерөнхий сайд Н.Учрал ч харин “жентелмен” зан гаргаж сар хагас хойш суусныг хүмүүс мэдэж байгаа.
Ерөнхий сайд болсноосоо хойш олон халуун үгийг амнаасаа гаргаж, халтай шийдвэрүүдийг явуулсныг харвал Учрал аймхай эр лав биш. Бүх асуудлыг сөхөж гаргаж байгааг нь харвал залхуу ч хүн биш.
Зарим нь “битгий жижиг юм яриад бай” гэж байна. Сэдэв жижиг байх тусмаа том дарга нарт харагддаггүй. Харагддаггүйн хэрээр тэнд нь хулгай төгс хэрэгжиж ирсэн тогтолцоо манайд ноёлоод удаж байна. Тэгэхээр Учрал яг зөв зам дээрээ яваа гэсэн үг. За энэ ч яахав, сэдэвтээ эргээд ороход,
-Учрал тийнхүү нэг талдаа намаа бодох, нөгөө талдаа нийгмийн гэрээгээ хадгалах ацан шалаанд харин ч их удсангүйд нь талархууштай. Нийгмийн гэрээндээ үнэнч үлдсэн буюу иргэдийнхээ хүсэл зорилгын талд зогслоо. Тэр энэ явдалдаа махыг шалтаг болгон ашигласан нь харин үнэн буюу ямар нэг шахалтад орж, гэнэтийн шийдвэр гаргаагүй, харин төлөвлөжээ гэж харагдаж байна. Тэр махны хулгайчид бас талархая.
Хотын даргын лайв
Нямбаатар дарга лайв хийхдээ дараах гурван агуулгыг тод хэллээ:
1. Ажлаа нэгдэх өдөр нэр тэртэй өгнө.
2. Өөрөөс нь илүү нэр хүндтэй болчих вий гэж Учрал айсандаа ажлаа хийгээд явж байгаа намайг зайлууллаа..
3. Уушигны гурван судсаа тасартал үзэлцэнэ!
Тэрээр энэ үгүүдээ олон хоногийн өмнөөс бэлдсэн нь тодорхой. Харин одоо жаахан задалбал,
1. “Харин ч ажлаа өгнө гэж хэллээ дээ бурхан минь” гэж уулга алдагсад цөөнгүй байна. Тэр төрийн эрэмбэ дараа гэдэг зүйлийг ингэж л бүрэн алдагдуулсан байв. Ерөнхий сайд Хотын даргыг томилох, чөлөөлөх бүрэн эрхтэй.
2. Нийгэм цөхөрнө гэж байдгийг Х.Нямбаатар тодорхой харуулж чадсан хүн. Явж болохгүй сөнөсөн явган замууд энд тэндгүй зөндөө байхад яагаад эвдрээгүй замыг л дахин дахин хуулж солиод байсныг, боржуур яагаад хотын цорын хамгийн чухал, ганц ажил болчихсоныг иргэд хотын даргаасаа асуугаад, ямар ч хариулт авч чадаагүй.
Түүний дуусгасан нэг ажил бол Урт цагаан. Гэхдээ яриад байсан ногоон тохижилт чинь яасан бэ гэдэг асуултыг хүмүүс нэг нэгэндээ л тавиад, мөрөө хавчаад л өнгөрсөн. Учир нь Нямбаа руу хэлэх хад руу хашгирах хоёр адилхан болчихсон байлаа.
Ийнхүү, хотын дарга байж хотын иргэдээсээ сарнаас ч хол зайтай байсан хүн бол Х.Нямбаатар. Түүний иргэддээ хандаж хэлдэг брэнд үг нь “чи юу гээд байгаа юм бэ?!”. Иргэдийн санал түүнд хэрэггүй, нийлээгүй санал болгон түүний эсрэг явуулга. Өмнө яг энэ түүхийг Л.Оюун-Эрдэнэ бүтээж, нийгмээсээ алсран алга болчихож билээ.
Уг нь тэр хотын дарга болохдоо маш их мөнгөн дээр буусан азтай хүн. Аравхан жилийн өмнө 500 тэрбумын төсөвтэй байсан бол 2025 онд 4 их наядыг зарцуулжээ. Бараг хязгааргүй мөнгө. Гэхдээ одоогоор түүний хотын дарга байсан хугацаанаас талархаж харах ямар нэг зүйлийг нийслэлчүүд нэрлэж чадах уу? Их хэцүү асуулт. Харин ямар траумтай үлдэв ээ гэвэл хэлэх олон зүйл бий дээ.
“Би ажил хийж байсан” гэж тэр ярих дуртай байх шиг байна. Гэхдээ ажил болгон зөв биш. Тэнэг хүн ажилсаг байх бүр илүү хортой. Байгаль орчинд ч, хүн амын сэтгэлгээнд ч, улсын төсөвт ч асар хортой болохыг бид харлаа. “Хэтэрхий ажилсаг хүн” аюултай аж.
3. Уушгины гурван судсаа тасартал үзэлцэнэ. Энэ бол харин МАН-ын дотоод эв нэгдлийн хувьд таагүй мэдээ байж таарна. Гэхдээ нам бус бөгөөд улс төрийн тоймч надад бол сонирхолтой л цаг хугацаа өнгөрөх нь. Хамгийн сонирхолтой нь залуу Ерөнхий сайд үүн дээр ямар нүүдэл хийж эх нь эцэхгүй, тугал нь турахгүй байдлаар зохицуулах нь вэ гэдгийг харах. Нямбаатар Лайваа хийж байхдаа үе үе “алиа бацаан” гэх зэргээр хяналтаа алдаж бухимдаж байв. “Нийслэл дээр явсан бүх тендерийг шалга” гэсэн Ерөнхий сайдын өчигдрийн үг аймшиг дагуулсан нь лавтай.
Б.Дарьжав
