Алдарт хөрөнгө оруулагч Уорен Баффетын хэлсэнчлэн та хөрөнгийн зах зээл дээр хөл тавьж байгаа бол “бүх өндгөө нэг сагсанд бүү хий”. Монголын Хөрөнгийн Биржийн үйл ажиллагаа сайжирч, сонголт нэмэгдэж байгаа хэдий ч таны “цуглуулга”-д байх ёстой нэг чухал сагс бол гадаад арилжааны сагс юм.
Гадаад зах зээлийн тоглогч болох нь сонирхолтой, бас олон давуу талтай. Тухайлбал, дэлхий дээрхи аль ч компаний хувьцааг худалдан авах боломжтой. Хөрвөх чадвар сайн буюу хувьцааг худалдан авах, буцаан худалдахад хурдан. Мэдээлэл хангалттай, олон эх сурвалжтай тул оновчтой шийдвэр гаргах боломж илүү өндөр. Мөн судалгаа шинжилгээгээ сайн хийж чадвал хүртэх өгөөж нь төдий чинээ өндөр байх болно. Тухайлбал, Монголд ам.долларын хадгаламжийн хүү дунджаар жилийн 2 хувь байхад Ард Секюритиз ҮЦК-ийн гадаад арилжаанд оролцогчдын өгөөж дунджаар ам.долларын 20 хувь байдаг аж. Бас арилжааны платформууд нь хөгжингүй тул та өөрөө арилжаагаа шууд удирдаж болохоос гадна брокероор дамжуулж арилжаа хийх боломжтой.
Гадаадын томоохон хөрөнгийн биржүүд дээр арилжаа хийхэд маш их цаг зав, туршлага, мэдлэг, судалгаа хэрэгтэй гэж ихэнх хүн боддог. Энэ нь үнэн боловч хэн ч дэлхийн томоохон эсвэл өсөх ирээдүйтэй компаниудын хувьцаа эзэмшигч болох боломжтой. Тухайлбал, Apple, Tesla, Netflix, гэх мэт компанийн хувьцааг худалдан авахад танд заавал олон жилийн туршлага, супер англи хэлний мэдлэг, техник шинжилгээн аргачлалуудыг мэддэг байх шаардлагагүй.
Хамгийн эхний алхам бол Монголоос гадаад арилжаа хийдэг брокерийн компанийг сонгож дансаа нээлгэх юм. Зөв брокероо сонгоход ч тийм хүндрэлтэй биш. Монголын Хөрөнгийн биржд бүртгэлтэй 53 брокер диллерийн компани байдаг боловч гадаад арилжаа хийдэг нь хуруу дарам цөөн. Тодорхой хэлбэл доорх компаниуд танд дэлхийн том зах зээлүүдэд нэвтэрч, ашиг олж, хөрөнгөө арвижуулахад тус болж чадна.
Гадаад арилжаа хийдэг дотоод брокер сонгох нь танд хэд хэдэн давуу талыг бий болгоно. Нэгдүгээрт, мэргэжлийн хүмүүс танд гадаад арилжаанд оролцохын өмнө юу мэдэх шаардлагатай бүхнийг эх хэлээр тань дэлгэрэнгүй тайлбарлаж өгнө. Хоёрдугаарт, зах зээлийн нөхцөл байдал, хувьцааны хөдөлгөөн, чиг хандлага гээд худалдан авах, зарах шийдвэрийг зөв гаргахад тань тустай чухал мэдээллээр таныг тогмол хангаж өгдөг. Гуравдугаарт, аливаа эрсдэлээс хамгаалагдсан. Монголд бүртгэлгүй компанийн хөгжүүлсэн гар утасны аппликэйшн, вебсайтууд олон бий. Гэвч тэдний дунд сайнтай, муутай нь байх бөгөөд гэнэт ажиллахаа больдог, цахим хэтэвч рүүгээ нэвтэрч чадахгүй болох эсвэл хэтэвч дэх мөнгө тань гэнэт ор сураггүй болдог тохиолдлууд олон. Энэ мэт эрсдэл учрахад буух эзэн, буцах хаягтай байх чухал.
