2022 оны эхээр Европ тивийн эрчим хүчний 25 хувь нь байгалийн хий байж, түүний 50 хувийг ОХУ-аас импортолдог байлаа. Гэтэл одоо Европ тивийн ОХУ-аас импортлох байгалийн хий есхөн хувийг эзэлж байна.
Францчууд агааржуулалтын эх үүсвэрийг хэмнэн агааржуулагчийн температурыг бууруулж, өвлийн улиралд өрөөгөө 19 хэмтэй байлгахыг 9-р сарын 5-ны өдөр Францын Ерөнхийлөгч Эмануэль Макрон уриалжээ.
Эдүгээ Европын орнууд байгалийн хийн хомсдолын түгшүүр зарлаад байгаа ч үүнээс ч их бэрхшээл тэднийг хүлээж байна. Саяхан Оросын тал тоног төхөөрөмжийн гэмтлээс үүдэн, “Умардын урсгал-1” байгалийн хий дамжуулах хоолой зогсонги байдалд ороод байгааг зарласан байна. Үүнээс өмнө “Умардын урсгал-1” байгалийн хий дамжуулах хоолойгоор Европ уруу дамжуулах байгалийн хийг олон удаа хасагдуулсан юм. Өнгөрсөн онд Оросоос Европ уруу дамжуулах байгалийн хийн 40 хувийг “Умардын урсгал-1”-ээр дамжуулж байжээ. Уг шугам тасалдсаар Европ тивд хямрал нүүрлээд байгаа нь тодорхой.
Байгалийн хий дутагдахтай зэрэгцэн үнэ нь тэнгэр тулж байгаа нь ч Европчуудын санааг зовоож байна. Өнгөрсөн 8-р сард Еврогийн бүсийн эрчим хүчний үнэ 38.3 хувиар өсөж, инфляцийг өсгөх гол хүчин болж, 8-р сард Еврогийн бүсийн инфляцийн түвшин 9.1 хувьд хүрчээ. Энэ нь евро бий болсноос нааших хамгийн өндөр үзүүлэлт болсон тухай гэж Их Британийн хэвлэл мэдээлжээ.
Эрчим хүчний аюулгүй байдлыг баталгаажуулахын төлөө Европын олон орон хичээж байна. Франц улс цөмийн цахилгааны үйлдвэрлэлийг дахин сэргээх эсэх тухай ярилцаж байна. Герман харин 65 тэрбум еврогийн тусламж үзүүлэх төсөл хэрэгжүүлж, байгалийн хийгээс бусад эрчим хүчээр цахилгаан үйлдвэрлэдэг аж ахуйн нэгжүүдийг дэмжиж, иргэдээ нөхвөр олгохыг зарлаад буй. Грекийн Засгийн газар агааржуулагчаа тохируулахгүй байгаа буюу гэрлээ унтраахгүй олон нийтийн байгууллагад торгууль оногдуулах буюу ажилчид авах эрхийг нь хасах гэх мэт арга хэмжээ авахаа мэдэгдсэн байна.
Тун удахгүй ахир өвөлтэй золгоно. Германд зарим хүнтүлээ түлш нөөцөлж, хахир өвлийг даван гарахаар төлөвлөж байхад Чех, Франц зэрэг орны иргэд гудамжинд гарч эсэргүүцэл илэрхийлж, Орост хэрэгжүүлж байгаа хориг арга хэмжээгээ цуцлахыг шаардаж байгаа юм.
Европын эрчим хүчний дутагдал маш ноцтой болоод байна. Атлантын далайн нөгөө эрэг дэхь тэдний холбоотон нь харин ханцуйдаа гараа хийн, зүгээр зогсож байгааг Европчууд сая л мэдлээ. АНУ-ын Эрчим хүчний сайд Женнифер Гранхолм саяхан Америкийн нефть үйлдвэрлэдэг хэдэн компанид захидал илгээн, шатахуун экспортлохоо нэмэгдүүлэхгүй байж, АНУ-ын нөөцийг нэмэгдүүлэхийг зөвлөсөн байна. Үүний үр дагавар нь Европ богино хугацаанд АНУ-аас тусламж авна гэж гонжийнжоо гэсэн үг юм.
Европ тивд болж байгаа эрчим хүчний хямрал Европ тив АНУ-ыг дагаж ОХУ-д хориг тавьснаас үүдэлтэй. АНУ Оросын эрчим хүчний экспортод цохилт өгч байгаа үйлдлээ ОХУ-ын асуудлыг үндсээр нь шийдвэрлэх арга гэж үзэж байна. Үүний төлөөсийг Европчууд төлж, АНУ харин хоёр нүүртний башир аргаа хэрэглэсээр байна.
Нэг талаар Америкчууд энэ оны 3-р сард Оросын эрчим хүчинд хориг тавьсны дараа өөрийн орны аж ахуйн нэгждээ хугацаа олгож, Оросоос их хэмжээний нефть худалдан авуулжээ. Нөгөө талаар Европын холбоотондоо эрчим хүчний дутагдлыг нөхөж өгнө гэж амлаж ирсэн юм. Гэвч эдгээр нь буяны үйлс биш харин бизнес.
АНУ-ын компани Европ тив уруу шингэрүүлсэн байгалийн хий ачиж яваа онгоц нэгбүрээс 100 сая ам долларын ашиг олдог гэж АНУ-ын худалдааны сайтад мэдээлжээ. Мөн АНУ дэлхийг аврагчаар авирлаж, Европын орнуудад байгалийн хий зарж их ашиг олж байна гэж Европын зарим хэвлэл бичсэн байна.
Наянтайгийн Далантай
Sonin.mn
