Украин улсын ерөнхийлөгч, Украины армийн ерөнхий командлагч В.Зеленский Крымыг цэвэр усаар ханган, Крымын хойгоос цэргийн гол хангамжаа авч буй Оросын армийн гол засмал замыг таслах зорилгоор оросуудын эзлэн авч чадсан ганц том хот болох Херсоныг мужтай нь бүрэн чөлөөлөх тушаал хэдэн сарын өмнө гаргав. Украины арми энд байрласан Оросын цэргийн удирдлага,зэвсгийн агуулах,нисэх буудал, хангамжийн гүүрүүдийг сар гаруй хугацаанд АНУ-ын өндөр оновчтой “HIMARS”-аар буудаж маш их хохирол учруулав. Харин оросууд энэхүү урд фронтод хамгийн сайн, байлдах чадвартай гэсэн 20-25 мянган цэргээ цуглуулав. Харин Изюмийн гэх хойд фронтод танкны хажууд ч очиж байгаагүй, “Росгвард” гэх мэт алаг цоог 10 мянган цэрэг үлдээв. Олон улсын цэргийн шинжээчид энэ бүсийг дэлхийн II дайны хүчний тэнцвэрийг өөрчилсөн “Курскийн цүлхэн”-тэй зүйрлэн, Оросын цэргийн байрлалыг Днеприйн зүүн эрэг дэх “уут” гэж нэрлэв. Ийнхүү энэ сарын 6-нд Украины арми Херсоныг чөлөөлөх тулалдаанаа эхлүүлж аажимхан давшиж эхлэв. Гэхдээ энэ нь оросуудын анхаарлыг татах зориулалттай довтолгоон байлаа. Харин гол довтолгоон нь Харьковын гэх Изюмийн хойд фронтод эхлэв.
Энэ сарын 6-ны өглөө Украины цэргүүд Харьковын зүүн өмнөд хэсэгт орших Балаклия хотод хүчтэй цохилт өгснөөр тулалдаан эхлэв. Довтолгоон нэг нь Балаклеягийн урдаас, хоёр нь хойд зүгээс гэсэн гурван талаас зэрэг эхлэв. Оросын фронтын хамгаалалтын зурвас яах ийхийн зуургүй сэтэрч, Украины зэвсэгт хүчин уг хотыг хагас тойрог хэлбэрээр бүсэлж, гол замуудыг нь таслан, цаг алдахгүйн тулд довтолгооноо зүүн зүгт эргүүлэн давшиж орос цэрэггүй хот суурингуудыг хурдтай чөлөөлөв. Оросын өмнө зүгийн фронтоос цэрэг шилжүүлж болзошгүй сөрөг довтолгооныг няцаахын тулд Украины цэргийн урд хэсэг Балаклиягаас зүүн өмнө зүгт ашигтай байрлал эзлэн бэхжиж, түр зогсон хүлээв. Харин оросуудад цэргийн хүчээ шилжүүлэн довтлох сөхөө байсангүй. Украины цэргийн хойд хэсэг нь Шевченково, Купянскийн чиглэлд хурдны замаар дотолгооноо эрчимтэй үргэлжлүүлсээр байв.
Энэхүү довтолгооны үеэр Украины Зэвсэгт хүчин хорлон сүйтгэх, тагнуулын бүлгүүдийг урагш хөдөлгөн араас нь хөдөлгөөнт довтолгооны бүлгүүд Оросын хамгаалалтыг эвдэж, хэрэв хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулгарвал тэд ухарч, нэгэнт илэрсэн Оросын галын цэгүүдийг хуягт, танкийн ангиуд довтлон устгаж, тус бүс нутгийг чөлөөлөн хяналтандаа авах явдал зогсолтгүй давтагддаг цэргийн сонгодог тактикийн дагуу ажиллав. Украины цэргүүд Оросын бэхлэгдсэн бүс нутгийг тойрон гарч, бүслэн үлдээдэг монгол цэргийн аргыг хэрэглэж байсан учир Оросын цэргүүд харилцан хамааралгүй болж, цэргийн бүлгүүд нь тасралтгүй бүслэгдэж байгаа мэдээллүүд Оросын армид жинхэнэ эмх замбараагүй байдал үүсгэв.
Удалгүй оросууд Купянск хотыг алдсан нь оросуудын хувьд Белгородоос Волчанскаар дамжсан төмөр замаар Изюмын бүлэглэл хангамж авах ямар ч боломжгүй болсон гэсэн үг байв. Иймээс украинчуудад бүрэн эзлэгдэхээс урьдчилан сэргийлж Купянск, Изюмийн ойролцоох цэрэгтээ Кремль яаралтай ухран гарах тушаал өгөв. Энэ нь энэхүү тулалдаанд путинчуудын гаргасан ганц зөв шийдвэр байсныг тэмдэглэх хэрэгтэй. Энэ үед Украины ангиуд Купянскийн баруун болон зүүн хэсгийг холбосон орос цэргийн ухрах гүүрийг эвдэж, Изюмхотыг бүрэн хааж, Оскол голын усан сангийн эргийн дагуу урагш чиглэн Изюм руу эргэв. Украины зэвсэгт хүчний өөр нэг довтолгооны бүлэг хойд зүг рүү эргэж, хурдны зам дагуу Двуречное суурин руу хурдтай давшиж эхлэв. Оросын Изюмийн бүлэглэлийн хангамж авах замууд бүрэн хаагдав. Үүний зэрэгцээ Украины цэргүүд Оросын Изюмын бүлэглэлийг бүрэн бүслэхийн тулд өмнөд хэсгээс нь Лиман хот руу довтолж эхлэв. Ийнхүү энэ сарын 11 гэхэд Изюмын Оросын цэргийн бүлэглэл танк, хуягт гэх мэт цэргийн тоног төхөөрөмж, нөөц сум зэргээ устгаж амжилгүй үлдээн Луганск муж руу яаран зугтан гарч дуусав. Оросын Изюмийн бүлэглэлийн удирдагч, дэслэгч генерал Андрей Сычевой нь Кремльд очихоос айн дэд хурандаа хувцас өмсөн ганцаар очиж Украинчуудад олзлогдов. Украины цэргүүд хойд фронтод 3000 кв.км нутаг бүхий 50 орчим хот сууринг чөлөөлөн ОХУ-тай хиллэдэг улсынхаа хилд хүрч, хилийн шонгоо сэргээн босгож, төрийн далбаагаа мандуулав. Хойд фронтын шинээр тогтсон шугам Оскол голоор зааглагдав. Харин Днепр мөрний зүүн эрэгт “уутан”-нд орсон Оросын 20-25 мянган цэргийн хувь заяа Украины ялалтаар өндөрлөж урд фронт Днепр мөрнөөр зааглагдах нь цаг хугацааны асуудал болов. Ийнхүү украинчуудын ирэх онд эх орноо булаан эзлэгдэгчдээс бүрэн чөлөөлөх зам нь шулуудав. Энэ бүхний дараа НАТО-гийн дүрмийн тавдугаар зүйлийг зөрчсөн гэж, эсвэл зүгээр л ОХУ-ыг “Террорист улс” хэмээн зарлаж барууны цэрэг Финландаас довтлон Санкт-Петербург, Москваг эзлэн авч Оросын цөмийн зэвсгийг хураан, АНУ-ын Батлан хамгаалахын сайд генерал Ллойд Остины хэлснээр “Орос улсыг дахин хэзээ ч бусад улсад заналхийлэхгүй болгох” биз ээ. Үүний дараа англи-саксончууд Хятадын нөлөөллөөр ардчилсан хүчнийхээ эсрэг цэргийн эргэлт хийсэн Мьянмараас бусад Зүүн өмнөд Азийн бүх улсууд, Япон,Энэтхэг, Өмнөд Солонгос, Турк болон бараг бүх “стан” улсуудтай нийлэн Хятадтай тооцоо хийж эхлэх байх. Харин хятадууд оросууд шиг ингэж тэнэгтэхгүй гэдэг нь бол харин тодорхой.Өөр зам хэмээх нь үгүй.
Г.АМАРСАНАА
Эх сурвалж: Өдрийн сонин
