Одоогоос 10 жилийн өмнө буюу 2012 оны арванхоёрдугаар сарын 5-нд Монгол Улсын Засгийн газар анх удаа олон улсын хөрөнгийн хоёр дахь зах зээл дээр арилжааны бонд худалдаалж эхэлсэн байдаг. Төсөл, хөтөлбөр санхүүжүүлэх зорилготой "Чингис" бондын эцсийн төлбөр болох 136 сая ам.долларыг өчигдөр цаг хугацаанд нь төлж барагдуулсан хэмээн Сангийн сайд Б.Жавхлан өнөөдөр мэдээллээ.
Түүний өгсөн мэдээллээр Чингис бондын зарцуулалтын 63%-ийг улсын төсөвт авч хэрэглэжээ. Ингээд "Чингис" бондын өр болох 136 сая ам.долларыг Төрийн сангаас төлсөн байна.
Тэрбээр "Чингис" бондын хамгийн анхны төслийг 2013 оны зургаан сард гаргасан байдаг. 2014 онд уг бондын 1.5 тэрбум ам.доллар ашиглагдаж эхэлсэн. Гэвч бондын санхүүжилтээр дотооддоо хэрэгжүүлэх төсөл хөтөлбөрүүд бэлэн биш байсан, цаашид бид ийм алдаа гаргаж болохгүй.
Бондын 13% нь банкуудаар дамжуулан зээлд гарсан бол 26% нь Засгийн газраас хэрэгжүүлж байгаа эдийн засгийн төсөл хөтөлбөрүүдийг санхүүжүүлсэн байдаг. Энэхүү бондын 70%-ийг татвар төлөгчдийн хөрөнгөөр төлөх хариуцлагыг авч үлдсэн гэсэн үг.
2012 оноос хойш "Чингис" бондын хүүд 540 сая ам.долларын хүү, 264 сая ам.долларын үндсэн төлбөрийг төлсөн.
Цаашид хөрөнгийн зах зээл дээр богино хугацаатай, өндөр хүүтэй арилжааны бонд гаргаж болохгүй гэдэг үүргийг Засгийн газар авсан. Гадаад хөрөнгийн зах зээл дээр болгоомжтой ажиллах зарчмыг баримтална" хэмээн тайлбарлалаа.
Гэвч "Чингис" бондын эх үүсвэрээр санхүүжигдсэн төсөл хөтөлбөрүүдээс Хөгжлийн Банканд 500-гаад тэрбум төгрөгийн чанаргүй зээл үүсчихсэн байгаа нь харамсалтай гэв.
Засгийн газраас 2022 оны нэгдүгээр сарын 26-нд авч хэрэгжүүлсэн арга хэмжээний үр дүнд Хөгжлийн банканд 810 тэрбум төгрөгийн чанаргүй зээл төлөгдсөн. Он дуустал нэг их наяд төгрөгийн зээлийн эх үүсвэрийг төлүүлнэ. Хууль хүчний байгууллагууд бидэнтэй хамтарч ажилласнаар үр дүнгүүд гарч байгаа. Ингээд Хөгжлийн Банканд төвлөрсөн эх үүсвэрээр 2023 оны есдүгээр сарын 25-нд "Евро" бондын 500 сая ам.доллар, арванхоёрдугаар сарын 20-нд "Самурай" бондын 30 тэрбум иенийн өрийг төлнө.
Одоогоор "Самурай" бондын 30 тэрбум иенийг төлөх мөнгийг Хөгжлийн Банкны зээлийн эх үүсвэрээр цуглуулж чадсан. Тодруулбал 762 тэрбум, 300 сая төгрөгийн эх үүсвэрээр 30 тэрбум иенийг худалдаж аваад Монголбанкан дахь Төрийн сангийн дансанд нэг жилийн өмнө хадгалчихсан болохыг Сангийн сайд Б.Жавхлан мэдэгдлээ.
