1917 оны большевик хувьсгалын удирдагчдын нэг, Зөвлөлтийн аюулаас хамгаалах албыг үүсгэн байгуулагч Феликс Дзержинскийн хүрэл хөшөөг өчигдөр Москва хотод нээжээ.
Польшийн язгууртан гаралтай түүнийг Иосиф Сталины дарангуйллын системийг бүтээлцсэн гол хүмүүсийн нэг гэдэг.
1989 онд Берлиний хана нурсны дараа Польш улсад Дзержинскийн хөшөөг буулгаж байв. 1991 онд Зөвлөлт Холбоот Улс задрахад бас Москвагийн Лубянка дахь КГБ-ын төв байрны гадна байсан түүний хөшөөг буулгасан юм.
Харин Даваа гарагт төрсөн өдрийг нь тохиолдуулан Дзержинскийн хөшөөг дахин нээсэн байна.
КГБ-ын алдарт нэгдүгээр ерөнхий газрыг залгамжлагч Оросын гадаад тагнуулын албаны төв байрны үүдэнд шинэ хөшөөг босгожээ.
“Хамтран зүтгэгчдээ, бидний өмнө сүндэрлэж буй энэ хөшөө бол 1958 онд Москвагийн Лубянкад босгосон Дзержинскийн алдарт хөшөөний ялимгүй багасгасан хуулбар юм. Сэргэг тархи толгойтой, халуун зүрх сэтгэлтэй, цэвэрхэн гартай хүн л аюулаас хамгаалах албаны офицер болдог гэсэн түүний үг манай улсын хүчний байгууллагуудын үе үеийн ажилтнуудын ёс суртахууны чухал чиг баримжаа болж ирсэн билээ” гэж гадаад тагнуулын албаны захирал Сергей Нарышкин нээлтийн үеэр хэлсэн байна.
Зарим оросуудын хувьд Дзержинскийн хөшөөг дахин босгосон үйл явдал нь Орос орон Зөвлөлтийн үе рүү буцаж буйн нэг илрэл болж байгаа гэнэ.
“Дзержинский бол хэлмэгдүүлэлт, хуулиас гадуур харгислалын бэлэг тэмдэг. Тэр бол хүмүүсийг хуулиар биш, улс төрийн үзлээр нь хувааж захирдаг Зөвлөлтийн анхны гэсгээн цээрлүүлэх байгууллагыг үндэслэгч юм” гэж ОХУ-д үйл ажиллагааг нь хориглосон Мемориал хүний эрхийн байгууллагын түүхч Никита Петров ярьжээ.
Бүх Оросын Бүрэн Эрхт Комисс буюу Чекаг 1917 онд байгуулж,1926 онд нас барах хүртлээ удирдахдаа Дзержинский өргөн хүрээнд баривчилгаа, хядлага явуулсныг түүхэнд “Улаан терроризм” гэж нэрлэдэг.
Өнөөдөр ч Оросын тагнуулын албаны ажилтнууд өөрийгөө чекист гэж нэрлэдэг байна.
“Бүх Оросын Бүрэн Эрхт Комиссын даргын дүр нь тухайн үеийн бэлгэдэл, үнэнч шударгын стандарт, үүрэгтээ үнэнч байдлын жишиг болж байлаа. Тэр эцсээ хүртэл өөрийн үзэл санаанд үнэнч хэвээр байсан юм” гэж Нарышкин хөшөөний нээлтийн үеэр хэлжээ.
Эх сурвалж: Associated Press
