Улаанбаатар хотын үе үеийн дарга нарын "мөрөөдөл" болсон Нийслэл Улаанбаатар хотын эрх зүйн байдлын тухай хууль батлагдлаа.

Монгол Улс анх 1994 7 дугаар сарын 5-ны өдөр Нийслэлийн Эрх зүйн байдлын тухай хуулийг баталсан түүхтэй. Тус хууль батлагдаж байхад Улаанбаатар хот 117 хороо, 609 мянган оршин суугчтай байсан бол өнөөдрийн Улаанбаатар 173 хороо, 1.5 сая орчим хүн амтай, улсын хэмжээнд нийт аж ахуйн нэгжийн 63 хувь, Монгол улсын ДНБ-ий 64.5 хувийг үйлдвэрлэдэг томоохон голомт болжээ.

Тиймээс хүн амын дийлэнх нь амьдардаг нийслэлчүүдийн эрх зүйн байдлыг шинэчлэх, эдийн засгийн хувьд чадамжтай болгох Нийслэлийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийг шинэчлэн найруулж, УИХ-д өргөн бариад байсан юм. Хуулийг 2021 оны 7 дугаар сарын 7-ны өдрийн УИХ-ын Нэгдсэн чуулганаар хэлэлцүүлж, баталлаа.

Тус хууль батлагдсанаар нийслэл хот нь "эдийн засаг нийгмийн цогцолбор"-ын хувьд тусгай болон аж ахуйн асуудлаарх бусад чиг үүргийг хэрэгжүүлэхдээ эдийн засаг, нийгмийн асуудлаа бие даан шийдвэрлэх бодит боломж бүрдэж байгаа юм.

Мөн нийслэл хотын дагуул хот нь эдэлбэр газартай байж, хүн ам, эдийн засаг, дэд бүтэц, тээвэр логистикийн нэгдмэл тогтолцоог бүрдүүлж, газар зүйн байрлал болон нийслэл хотын чиг үүргийг гүйцэтгэхэд стратегийн ач холбогдолтой, дэд бүтэц бүхий төвлөрсөн суурин газар байх боломж нээгдэж байна.

Төвлөрлийг сааруулж, түгжрэлийг арилгах төсвийн бие даасан байдлыг хангах, татварын эрхтэй болгох, талцал хуваагдлыг эцэс болгоход энэхүү хууль хувь нэмрээ оруулна гэдгийг УИХ-ын дарга Г.Занданшатар онцолсон.

Тэрбээр "УИХ-ын гишүүд, УИХ-ын Тамгын газар, Төрийн байгуулалтын байнгын хороо, НЗДТГ, ажлын хэсгийнхэн богино хугацаанд сайн ажиллаж, Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотын эрх зүйн байдлын тухай хууль түүнийг дагалдуулан санаачилсан 19 хуулийг баталлаа. Хуулийг хэрэгжүүлэхэд НЗДТГ, НИТХ, УИХ-ын гишүүд, Засгийн газар холбогдох яамд идэвхтэй ажиллах нь зүйтэй. Орон нутагт эрх мэдлийг шилжүүлэх том эхлэл сууоь тавигдаж байгаа. Нийслэл дүүрэг нь нийгэм эдийн засгийн хувьд хөгжиж биеэ даах боломжийг бүрдүүлсэн анхны том шинэчлэлийг хийж чадлаа. 27 жилийн дараа энэ хуульд өөрчлөлт орж байгаа. Маш том шинэчлэл болсон гэдэгт итгэлтэй байна. Төвлөрлийг сааруулах, түгжрэлийг арилгах, төсвийн бие даасан байдлыг хангах, татварын эрхтэй болгох, талцал хуваагдлыг эцэс болгоход энэ хууль ихээхэн хувь нэмэр оруулна" гэсэн юм.

Нийслэлчүүдийн эрх ашгийг дээгүүрт эрэмбэлсэн хуулийг улстөрчийн хувьд зангараг харуулж, батлуулж чадсан Хотын дарга Д.Сумъяабазарт нийслэлчүүд талархаж буйгаа илэрхийлсээр байна.