Орос–Украины дайн эхэлснээс хойш дэлхийн олон улс үүнийг анхааралтай ажиглаж ирсэн ч 2024 оны сүүлээр гарсан нэгэн үйл явдал онцгой анхаарал татсан юм. Тэр нь Хойд Солонгос Оросын талд цэрэг илгээж, дайны ажиллагаанд шууд оролцсон явдал байв. Энэ нь зөвхөн хоёр улсын цэргийн хамтын ажиллагааны шинэ шат төдийгүй орчин үеийн дайнд Хойд Солонгосын арми бодит тулалдааны туршлага хуримтлуулах боломж болсон гэж судлаачид үздэг.
Барууны орнууд, Өмнөд Солонгосын тагнуулын байгууллагууд болон Украины эх сурвалжуудын мэдээлснээр эхний ээлжинд ойролцоогоор 11–12 мянган хойд солонгос цэрэг Оросын Курск мужид байрласан байна. Эдгээр цэргүүдийг Украин эзэлсэн газар нутгийг эргүүлэн авах ажиллагаанд ашигласан гэж үздэг.
Хойд Солонгосын цэргүүдийг анх фронтод гаргах үед тэд уламжлалт явган цэргийн довтолгооны арга барил ашиглаж байсан тухай олон мэдээлэл гарсан. Цэргүүдийг олноор нь нэгэн зэрэг давшуулах тактик нь Солонгосын ардын армийн сургалтын онцлогтой холбоотой гэж цэргийн шинжээчид тайлбарладаг. Гэвч энэхүү арга нь орчин үеийн дайны нөхцөлд төдийлөн үр дүнтэй байгаагүй юм. Украины талын өргөн ашиглаж байсан нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмжүүд, өндөр нарийвчлалтай их бууны гал, байнгын тагнуулын ажиллагаа нь хойд солонгос цэргүүдэд ихээхэн хүндрэл учруулжээ.
Ялангуяа FPV төрлийн дронуудын довтолгоонд тэд маш их хохирол амссан талаар олон улсын хэвлэлүүд мэдээлсэн байна. Зарим эх сурвалжийн мэдээлснээр эхний саруудад амиа алдсан болон шархадсан цэргүүдийн тоо хэдэн мянгад хүрсэн байж болзошгүй аж.
Гэсэн хэдий ч хойд солонгос цэргүүдийг зөвхөн их хохирол амссан хүч гэж үзэх нь өрөөсгөл юм. Тэдний дунд тус улсын элит тусгай хүчний ангиудаас бүрдсэн дайчид байсан бөгөөд сахилга бат, тушаал биелүүлэх чадвараараа Оросын командлалаас маш өндөр үнэлгээ авч байсан гэх мэдээлэл бий. Зарим судлаачдын үзэж байгаагаар Хойд Солонгосын цэргүүдийн хатуу бэлтгэл нь фронтын нөхцөлд тодорхой давуу тал болсон байна. Дайны ажиллагаа үргэлжлэхийн хэрээр хойд солонгос цэргүүд шинэ нөхцөлд дасан зохицож эхэлжээ. Эхэндээ дроны аюулд өртөмтгий байсан тэд хожим нисгэгчгүй төхөөрөмжийг илрүүлэх, түүнээс хамгаалах арга барил эзэмшиж, орчин үеийн байлдааны технологийн талаар тодорхой туршлага хуримтлуулсан гэж ажиглагчид үздэг. Энэ нь олон жилийн турш бодит дайнд оролцоогүй байсан Хойд Солонгосын армийн хувьд чухал туршлага болсон юм.
Хойд Солонгосын цэргүүдийн оролцоо нь цэргийн төдийгүй улс төрийн ач холбогдолтой байлаа. Орос улс фронтын хүчээ нөхөх боломж олж авсан бол Хойд Солонгос цэргийн технологи, байлдааны туршлага болон Москвагийн дэмжлэгийг авах боломж бүрдүүлсэн гэж судлаачид дүгнэж байна.
Иймээс энэхүү хамтын ажиллагааг хоёр талын ашиг сонирхолд тулгуурласан стратегийн хэлэлцээрийн нэг хэсэг гэж үздэг. Эцэст нь хэлэхэд, Хойд Солонгосын цэргүүд Оросын талд байлдсан нь орчин үеийн дайны шинэ бодит байдлыг харуулсан үйл явдал болов. Тэд эхний үед өндөр хохирол амссан ч фронтын нөхцөлд туршлага хуримтлуулж, дроноор давамгайлсан дайны орчинтой нүүр тулсан юм. Энэхүү оролцоо нь Хойд Солонгосын армийн сүүлийн хэдэн арван жилийн хамгийн том гадаад цэргийн ажиллагааны нэг болж түүхэнд үлдэх төлөвтэй байна.
Н.Отгончимэг
