Өнгөрөгч 2016 оны сонгуулиар нийгмийн савлагаа үүсч МАН-аас нэрээ дэвшүүлсэн чавганц ч УИХ-д орж болохоор нөхцөл байдал үүсч, үүний давалгаанд шинэ тутам олон гишүүнтэй болсон билээ. Үүний нэг нь Өмнөговь аймгаас сонгогдсон УИХ-ын гишүүн Л.Энхболд юм. Ухаад сүйрч буй аймгаас сонгогдсон эрхэм гишүүн маань орон нутагтаа үйл ажиллагаа явуулж байгаа Төрийн болон Төрийн бус уул уурхайн үйл ажиллагаанд хөндлөнгийн дүгнэлт хийх нь ихэсч, сүүлдээ байр сууринаасаа ухрах зэргээр төөрч байгаа нь олны таашаалд нийцэхгүй байна. Хамгийн гол нь хувь улстөрчийн пиараа сүйдэж буй орон нутгаараа хийдэг нь өмнөговьчуудад тун ч таалагддагүй аж.
МАН-ын бүлэг дэх “Шинэ дэвшил” хэмээх баримттай баримтгүй бусдыг гүтгэдэг холбооны гишүүн Л.Энхболд нь “Эрдэнэс Тавантолгой”-н лицензтэй талбайгаас 268 мянган тонн нүүрс алга болсон төдийгүй дөрвөн сая тонн нүүрс хулгайн замаар орсон байж болзошгүй тухай мэдээлэл өгсний цаана өөрийнх нь ашиг сонирхол цухалзаад эхэлснийг илтгэх мэт.
Үүгээр ч зогсохгүй энэхүү нүүрсний хулгайг орон нутгийн өмчит буюу бидний нэрлэж заншиснаар “жижиг” Тавантолгойд тохох гэж үзээд үнэнд гүйцэгдэв. Ойрын эх сурвалжийн хэлж байгаагаар Л.Энхболд нь “жижиг” Тавантолгойд шантааж үзүүлж эрх ашгаа тусгах гэсэн бололтой ч энэ нь мэргэжлийн дүгнэлттэй тулгарч үнэнд гүйцэгдсэн бололтой.
Ерөөсөө Төрийн ордон нь Л.Энхболд мэтийн нөхдийн баримттай баримтгүй бусдыг гүтгэдэг талбар биш гэдгийг юу юуны өмнө анхаарах хэрэгтэй. Уг нь өмнийн говьд байх Төрийн өмчит “Эрдэнэс Тавантолгой”, Орон нутгийн өмчит Тавантолгой хоёр нь олон жилийн хамтын ажиллагаатай түншүүд. Гэтэл Хууль тогтоох дээд байгууллагын нэг гишүүн нь олон жилийн түншлэлтэй хоёр байгууллагыг хооронд нь хагаралдуулах замаар Төрийн ордонд ташаа мэдээлэл хийж байгаагийн цаана ямар эрх ашиг нуугдаж байгааг тааж ядах зүйлгүй биз ээ. Орон нутгийн өмчит жижиг Тавантолгойн зүгээс Л.Энхболд гишүүнийг “бусдыг гүтгэсэн” хэмээн шүүхэд өгсөн ч болохоор нөхцөл байдал үүссэн байна.
Тус компанийн мэргэжилтнүүдийн зүгээс “Тавантолгой” ХК нь “Эрдэнэс-Таван толгой” ХК–ийн хил давж нүүрс олборлосон талаар удаа дараа ташаа мэдээлэл цацаж, ажлын талбар дээр өдөр тутмын хяналтаа тавиад ажиллаж байгаа инженер техникийн ажилчид болон компанийн нэр хүндийг санаатайгаар унагаж байгаад харамсаж байна” хэмээн байр сууриа илэрхийлсэн нь ч бий.
Ерөөсөө Л.Энхболдын хийх ёстой ажил бол сайн хууль санаачлах өмнөговьчуудад тулгамдаж байгаа асуудлыг хууль эрх зүйн талаас нь зохицуулалт хийх үүрэгтэй болохоос бус хулгайн хэрэг илрүүлэхээр энд сууж байгаа хэрэг биш. Тэр тусмаа Төрийн ордны индэр ашиглан бусдыг хулгайд сэрдэх ямар ч эрх байхгүй.
Тэр өнөөдөр бол Төрийн түшээгийн бус цагдаагийн ажлыг хийж байгаа мэт аашилж байна. Цагдаагийн байгууллага бол бусдыг сэжигтнээр татан шалгах ёстой үүрэг хүлээсэн байгууллага. Цагдаагийн байгууллага сэжигтнээр татсан этгээдийг шалгаж дуусаад буруугүй байвал түүнийг нь нотлоод явуулдаг, буруутай бол оногдох ял шийтгэлийг нь зүйлчилж өгдөг ийм л байгууллага. Харин Л.Энхболдод бусдыг сэжиглэх, шалгах ямар ч эрх байхгүй гэдгийг сануулахад илүүдэх юун.
Л.Энхболд хэмээх энэ нөхөр Төрийн албаны дадлага туршлагагүй, Төрийн бус байгууллага удирдаж явсаар Өмнөговь аймгийн ИТХ-д сонгогдож улмаар УИХ-д орж ирсэн нөхөр. Ус нутгийг нь цөлмөж байхад дуугүй суусан нөхөр УИХ-д орж ирсэн цагаас хойш “Ус хамгаалах” лобби бүлэг гээчийг байгуулан пиардаж, уул уурхайд нам дамжсан улстөрийн бүлэглэл байна хэмээн өөрийгөө энхийн цагаан тагтаа болгон харагдуулахыг зорьсноос бус Өмнөговь аймаг, орон нутгийн бүтэн байдалд анхаарал хандуулсан удаагүй. Түүний хувьд ус нутаг, газар шороо, уул уурхай гээд ярихаараа байнга хувь улстөрчийн пиарын хүрээнд л өрнүүлдгээс Өмнөговь аймаг, орон нутгийн газар шороо гэсэн туйлын зорилго үгүй билээ.
Тиймээс сүйдэж буй нутгаараа улстөрчийн пиараа хийдэг Л.Энхболдыг дахин сонгохгүй хэмээн өмнөговьчууд хатуу шийдсэн бололтой.
Н.Баатар Шуурхай.мн
