fbpx Хүний эрхийг тунхагласан 75 жил ба Монгол Улс
 
Энэ мэдээ хуучирсан буюу 2023/12/05-нд нийтлэгдсэн мэдээ болно.
Ангилал
Нийгэм Шуурхай онцлов
Огноо
Унших
6 минут 34 секунд

Хүний эрхийг тунхагласан 75 жил ба Монгол Улс

Дэлхий дээрх найман тэрбум хүний эрхийг НҮБ-аас баталгаажуулж өгөөд 75 жилийн ойтойгоо золголоо. Хүний жам ёсны эрхийг баталгаажуулсан 30 зүйл заалттай харахад “авсаархан” мэт боловч утга санаа өргөн дэлгэр энэхүү баримт бичиг бол хүний эрхийг хамгаалах хамгийн хүчтэй тунхаглал юм. Тиймдээ ч НҮБ-ын гишүүн орнууд Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалыг өдөр бүр, цаг минут тутамд чанд мөрдөн хэрэгжүүлэхийг уриалдаг.

Хүн төрөлхтний ам бүлийн гишүүн бүхэнд угаас заяасан нэр төр болон тэдний адил тэгш, салшгүй эрхийг хүлээн зөвшөөрөх нь эрх чөлөө, шударга ёс, бүх нийтийн энх тайвны үндэс мөнийг иш үндэс болгохыг уриалсан Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалыг НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 217/А/III/ тогтоолоор 1948 оны аравдугаар сарын 10-ны өдөр баталсан. Жил бүрийн энэ өдрийг дэлхий нийтээр Хүний эрхийн өдөр болгон тэмдэглэдэг. Энэ жилийн хувьд түүхт ойтой давхцаж нийтээрээ хүний эрхийн мөн чанар, түүнд тусгасан хүний эрхийн хэрэгжилтийг үнэлж эрчимжүүлэх, ирэх 25 жилд ахиц дэвшил, эерэг өөрчлөлтийг бий болгох амлалт өгөх ажил өрнүүн байна.

ХЭҮК-ын мэдээлснээр манай улсад сүүлийн 30 жилд НҮБ-аас хүний эрхийг хамгаалах чиглэлээр найман тусгай илтгэгч, хоёр ажлын хэсэг, бие даасан шинжээчид ажиллаж, хүний эрхийн асуудлаар дүгнэлт хийн, зөвлөмж гаргажээ. Монгол Улсын хүний эрхийг хангах чиглэлд нэгдэж орсон олон улсын гэрээ конвенц зохих түвшинд хүрсэн. Гэвч Монгол хүний амьдралын чанар сайжраагүй. Энэ нь хуулийн хэрэгжилт сул, төрийн байгууллагуудын хүнд суртал их, уялдаа холбоогүй, төсвийн хуваарилалт оновчгүйтэй холбоотой. Өнгөрсөн хугацаанд хүний эрхтэй холбоотой 10469 өргөдөл гомдол ирсэн гэдгийг комиссынхон тайлагналаа.

Манай улс 2020 оны байдлаар Хүний эрх чөлөөний индексээр 165 орноос 51 дүгээрт, 2023 оны байдлаар Авлигын төсөөллийн индексээр 180 орноос 116 дугаарт, Хэвлэлийн эрх чөлөөний индексээр 88 дугаарт, Хүүхдийн эрхийн индексээр 193 орноос 93 дугаарт, Жендерийн тэгш бус байдлын индексээр 195 орноос 76 дугаар байранд эрэмбэлэгдэж байна. Тэрдундаа Монгол Улс хүний эрхийн индексээр дэлхийн 193 орноос 96 дугаар байрт явж байна. Үүнийг алдаатай ч, ололт бий гэж харж байгааг парламент онцлов.

Хүний эрхийн үндэсний зөвлөлөөс гарсан заавар зөвлөмж зайлшгүй хэрэгжиж байх ёстой хэмээн үзэж 2020 онд ХЭҮК-ын хуулийг шинэчилж, Хүний эрхийг хангах үндэсний хөтөлбөрийг ч баталсан. Ингэснээр хүний эрх, эрх чөлөөг хангах механизмыг бүрдүүлж, хүний эрхийн зөрчилтэй тэмцэж, зөрчигдсөн эрхийг сэргээх үүргийг төрийн байгууллагуудад чиглэл болгож, хүний эрхийг хамгаалах ажилд ТББ, хэвлэл, олон нийт, хувийн хэвшлийг хамтран ажиллах тогтолцоог бий болгосон гэдгийг мөн онцолж буй. Товчхондоо, хүний эрхийг мэдрэмжээр хамгаалах шаардлагатай гэдэгт төрийн байгууллагууд санал нэгдэж байгаа.

Бид “Үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөө ямар түвшинд байна вэ?”, “Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал: Хүн бүр сурч боловсрох эрхтэй”, “Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал 75 жил: Хүүхдийн эрх”, “Хүний эрхийг тунхагласан 75 жил ба Монгол Улс”, “Хүний эрхийг тунхаглаад 75 жил болсон ч...”, “Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал: “Хүн бүр амьд явах, эрх чөлөөтэй байх, халдашгүй дархан байх эрхтэй”, "Иргэдэд эрх олгох биш дарамт болсон хууль баталсаар ирсэн" зэрэг нийтлэл сурвалжлагыг бэлтгээд байна.

“Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалын үзэл санаа итгэл үнэмшлийн тусгал юм. Дэлхий нийтээр айдсаас ангид, эрх чөлөөтэй, төрийн үйл хэрэгт оролцох ёстой. Үүний тулд тодорхой эрх чөлөөг хангах ёстой гэдгийг гаргаж ирснээрээ энэхүү баримт бичиг үзэл санааны хувьсгал гэж хэлж болно. Хүн сайхан амьдрахын тулд ямар нөхцлүүд хангагдах ёстой вэ гэдгийг харуулсан алсын хараа” гэдгийг ХЭҮК-ын гишүүн Г.Нарантуяа манай сонинд ярьсан. Харин хүний эрхийн хуульч, судлаач Л.Галбаатар “Тунхаглалын хувьд олон улсын эрх зүйн үүднээс авч үзвэл заавал дагаж мөрдөх шинж агуулсан баримт бичиг хэдий ч заншлын хэм хэмжээнд тооцогддог. Товчхондоо Монгол Улсын хувьд Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалын 75 жилийн ойг тэмдэглэх нэр нүүргүй шахуу болжээ. Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалын заалтууд бол зөвхөн наад захын жишиг хэм хэмжээ бөгөөд түүнээс дээрдүүлэн хэрэгжүүлэх ёстой. Манайд энэ наад захын хэм хэмжээний хэрэгжилт ярихад ч хүндхэн байгаа” хэмээн шүүмжлэлтэй хандсан байр суурийг илэрхийлсэн.

Тэгвэл НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн тогтоолоор батлагдсан “Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал”-ын 75 жилийн ой уламжлал ёсоор арванхоёрдугара сарын 10 буюу бямба гарагт тохионо. Эл өдрийг тохиолдуулан Их Хурлын дарга Г.Занданшатар 196 тоот захирамж гаргалаа. Хүний эрхийг тунхагласан ойд зориулсан УИХ-ын хүндэтгэлийн хуралдааныг энэ сарын 09-ний өдөр зарлан хуралдуулахаар боллоо. Парламентын хүндэтгэлийн хуралдаан энэ долоо хоногийн бямба гарагт Төрийн ордны "Их Хуралдай" танхимд морин цагт эхэлнэ.

С.УЯНГА

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

АН-д “АН-ын хүн” алга уу
АН-д “АН-ын хүн” алга уу
 
“Хоёрдугаар сарыг дуустал цас орж, хүйтрэх төлөвтэй байна” гэв
“Хоёрдугаар сарыг дуустал цас орж, хүйтрэх төлөвтэй байна” гэв
Энэ мэдээ хуучирсан буюу 2023/12/05-нд нийтлэгдсэн мэдээ болно.

Шинэ мэдээ

Хакүхогийн шавь сүмогоос зодог тайллаа

Хакүхогийн шавь сүмогоос зодог тайллаа

“Хоёрдугаар сарыг дуустал цас орж, хүйтрэх төлөвтэй байна” гэв

“Хоёрдугаар сарыг дуустал цас орж, хүйтрэх төлөвтэй байна” гэв

Дани Алвеш шүүхээс дөрвөн жил зургаан сарын ял авлаа

Дани Алвеш шүүхээс дөрвөн жил зургаан сарын ял авлаа

Оросын эрх баригчид Алексей Навальныйг нууцаар оршуулах гэж байгааг ээж нь мэдэгдэв

Оросын эрх баригчид Алексей Навальныйг нууцаар оршуулах гэж байгааг ээж нь мэдэгдэв

Нийслэлийн Засаг даргын зөвлөхөөр М.Найданхүү, Ж.Энхжаргалан нарыг томилжээ

Нийслэлийн Засаг даргын зөвлөхөөр М.Найданхүү, Ж.Энхжаргалан нарыг томилжээ

МАН намын жагсаалтын 48 гишүүний эхний 10-т багш, эмч зэрэг нийгмийн салбарын төлөөллийг багтаана

МАН намын жагсаалтын 48 гишүүний эхний 10-т багш, эмч зэрэг нийгмийн салбарын төлөөллийг багтаана

Дмитрий Медведевийн сэтгэцийн эрүүл мэндэд санаа зовж байгаагаа Европын Холбоо илэрхийлжээ

Дмитрий Медведевийн сэтгэцийн эрүүл мэндэд санаа зовж байгаагаа Европын Холбоо илэрхийлжээ

Ногоон автобусны хэрэгт холбогдсон хүмүүст яллах дүгнэлт үйлджээ

Ногоон автобусны хэрэгт холбогдсон хүмүүст яллах дүгнэлт үйлджээ

АНУ-ын хувийн компанийн судалгааны станц Саран дээр бууж, түүхэнд анхдагч боллоо

АНУ-ын хувийн компанийн судалгааны станц Саран дээр бууж, түүхэнд анхдагч боллоо

Путин цөмийн бөмбөгдөгч онгоцоор нисэж, Байдены хэлсэн үгэнд Кремль хариу өгөв

Путин цөмийн бөмбөгдөгч онгоцоор нисэж, Байдены хэлсэн үгэнд Кремль хариу өгөв

“Их-20”-ийн эргэн тойронд...

“Их-20”-ийн эргэн тойронд...

Дөрөв хоногт 860 мянган мал хорогдож, 72 мянган өрхийн амьжиргаа хүндэрлээ

Дөрөв хоногт 860 мянган мал хорогдож, 72 мянган өрхийн амьжиргаа хүндэрлээ

Азийн улс төрийн залуу манлайлагчдын давлагаа Улаанбаатарт

Азийн улс төрийн залуу манлайлагчдын давлагаа Улаанбаатарт

Засгийн газар, Засаг дарга хоёрын анхны “хоршил” ба амбиц

Засгийн газар, Засаг дарга хоёрын анхны “хоршил” ба амбиц

АН ялбал Х.Баттулга Ерөнхий сайд болох “нигуур”-тай болчихов уу?!

АН ялбал Х.Баттулга Ерөнхий сайд болох “нигуур”-тай болчихов уу?!

Л.Оюун-Эрдэнэ: Энэ оны дөрөвдүгээр сарын 1-нээс цалин, тэтгэврийг дахин нэмнэ

Л.Оюун-Эрдэнэ: Энэ оны дөрөвдүгээр сарын 1-нээс цалин, тэтгэврийг дахин нэмнэ

Голомт банк “Хүнсний болон хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлийг дэмжих зээл”-ийн хүсэлтийг хүлээн авч эхэллээ

Голомт банк “Хүнсний болон хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлийг дэмжих зээл”-ийн хүсэлтийг хүлээн авч эхэллээ

Нүүрсний хулгайн хэрэгт холбогдсон 66 хүнд хорих болон торгох ял оноожээ

Нүүрсний хулгайн хэрэгт холбогдсон 66 хүнд хорих болон торгох ял оноожээ

Сүхбаатар, Ховд, Төв аймгийн удирдлагуудыг нутаг дэвсгэр дээрээ хурдан морь уралдуулсан сумын Засаг дарга нарт хариуцлага тооцохыг шаарджээ

Сүхбаатар, Ховд, Төв аймгийн удирдлагуудыг нутаг дэвсгэр дээрээ хурдан морь уралдуулсан сумын Засаг дарга нарт хариуцлага тооцохыг шаарджээ

Жо Байден уур амьсгалын өөрчлөлтийн талаар ярихдаа Путинийг “галзуу SOB” гэж нэрлэжээ

Жо Байден уур амьсгалын өөрчлөлтийн талаар ярихдаа Путинийг “галзуу SOB” гэж нэрлэжээ

УОК: Өнөөдрийн байдлаар 1.5 сая мал хорогджээ

УОК: Өнөөдрийн байдлаар 1.5 сая мал хорогджээ

“УБТЗ” ХНН хүүхдийн 50 ортой цэцэрлэг шинээр нээлээ

“УБТЗ” ХНН хүүхдийн 50 ортой цэцэрлэг шинээр нээлээ

Европын Холбоо Хятад машины экспортод саад учруулж эхэлсэн гэв

Европын Холбоо Хятад машины экспортод саад учруулж эхэлсэн гэв

А.Одонбаатар: Голомт банк цэвэр ашгаасаа нийт 72.8 тэрбум төгрөг, нэгж хувьцаанд 90 төгрөгийн ногдол ашиг хуваарилна

А.Одонбаатар: Голомт банк цэвэр ашгаасаа нийт 72.8 тэрбум төгрөг, нэгж хувьцаанд 90 төгрөгийн ногдол ашиг хуваарилна

ЦЕГ: М.Бадарчийн “Сорьц авах процесс“-т байлцсан

ЦЕГ: М.Бадарчийн “Сорьц авах процесс“-т байлцсан

Д.Ганхуяг: Яармагийн гүүрний өндрийн хязгаарын шонг өвс ачсан том оврын машин мөргөсөн осол гарсан

Д.Ганхуяг: Яармагийн гүүрний өндрийн хязгаарын шонг өвс ачсан том оврын машин мөргөсөн осол гарсан

ШУТИС малчин өрхийн суралцагчийг өөрийнх нь хүсэлтээр дөрвөн долоо хоног хичээлээс түр чөлөөлөхөөр болжээ

ШУТИС малчин өрхийн суралцагчийг өөрийнх нь хүсэлтээр дөрвөн долоо хоног хичээлээс түр чөлөөлөхөөр болжээ

Усанд унагасан iPhone-ийг цагаан будаан дотор хатаахгүй байхыг Apple зөвлөжээ

Усанд унагасан iPhone-ийг цагаан будаан дотор хатаахгүй байхыг Apple зөвлөжээ

Монгол улсын сагсан бөмбөгийн шигшээ баг өнөөдөр БНХАУ-ын шигшээ багтай тоглоно

Монгол улсын сагсан бөмбөгийн шигшээ баг өнөөдөр БНХАУ-ын шигшээ багтай тоглоно

Элон Маск Цагаан ордонд нууцаар зочилжээ

Элон Маск Цагаан ордонд нууцаар зочилжээ

 
 
 



​​​​​​​

Эхлэл · Бидний тухай · Редакцийн бодлого · Холбоо барих
​​​​​​​© 2011 - 2023 Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан Шуурхай.мн

​​​​​​​