Ираны гадаад хэргийн сайд Аббас Арагчи АНУ-тай тохиролцож чадвал Ормузын хоолойг долоо хоногийн дотор дахин нээж, усан замын хэвийн хөдөлгөөнийг сэргээх боломжтой гэж мэдэгдэв. Тэрбээр Нью-Йорк хотноо НҮБ-ын дэргэд сэтгүүлчдэд мэдээлэхдээ Иран энэ асуудлаар АНУ-д санал хүргүүлсэн бөгөөд уг саналыг Катарын зуучлалаар дамжуулан илгээсэн гэжээ.
Арагчигийн хэлснээр, Иран болон АНУ-ын хооронд зургадугаар сарын 18-нд байгуулсан санамж бичигт (MOU) хоолойг дахин нээхэд шаардлагатай нөхцөлүүд тусгагдсан.
“Шаардлагатай нөхцөл бүрдвэл Ормузын хоолойг нээж, долоо хоногийн дотор усан замын хөдөлгөөнийг хэвийнээр сэргээж болно. Одоо сонголт АНУ-ын талд байна” гэж тэр хэлжээ.
АНУ-ын албан тушаалтан "BBC"-д мэдээлэхдээ хоёр улсын хооронд зуучлагчдаар дамжуулан эерэг яриа хэлэлцээ үргэлжилж байгаа бөгөөд үүнд Ираны цөмийн асуудал ч багтаж байгааг хэлсэн байна.
АНУ, Израиль хамтарч хоёрдугаар сарын 28-нд Иранд агаарын цохилт өгснөөр мөргөлдөөн эхэлсэн. Үүний хариуд Иран Израиль болон Персийн булан дахь АНУ-ын цэргийн баазуудад халдаж, дэлхийн худалдаанд чухал ач холбогдолтой Ормузын хоолойн хөдөлгөөнийг хязгаарласан юм.
Дайнаас өмнө дэлхийн газрын тос, шингэрүүлсэн байгалийн хийн тээвэрлэлтийн ойролцоогоор 20 хувь Ормузын хоолойгоор дамждаг байсан. Хоолойн хөдөлгөөн хязгаарлагдсанаар эрчим хүчний зах зээлд үнэ огцом хэлбэлзэх болсон байна.
Зургадугаар сард байгуулсан 14 зүйл бүхий санамж бичигт Иран цөмийн зэвсэгтэй болохгүй байх, талууд цэргийн ажиллагаагаа зогсоох, АНУ-ын тэнгисийн цэргийн бүслэлтийг цуцлах, Иранд тавьсан зарим хоригийг хөнгөвчлөх зэрэг асуудлыг тусгажээ.
Мөн Иран худалдааны хөлөг онгоцуудыг Ормузын хоолойгоор аюулгүй нэвтрүүлэх арга хэмжээ авч, цаашдын тээвэрлэлтийн асуудлаар Омантай хэлэлцээ хийхээр тохиролцсон байна. Гэвч уг тохиролцоо удалгүй хэрэгжихээ больж, талууд дахин цохилт өгч эхэлжээ.
Ираны Гадаад хэргийн сайд Арагчи “Иран шахалт, сүрдүүлэг, заналхийллийг хүлээн зөвшөөрөхгүй” гэж мэдэгдээд, “устгана гэсэн заналхийллээр энх тайвныг бий болгож болохгүй” гэж онцолсон байна.
АНУ-ын ерөнхийлөгч Дональд Трамп энэ долоо хоногт НҮБ-ын Ерөнхий ассамблейн чуулганд үг хэлэхдээ Ирантай тохиролцоонд хүрэх боломжийг дурдсан. Гэсэн хэдий ч шаардлагатай гэж үзвэл Исламын Бүгд Найрамдах Улсыг “устгана” гэж заналхийлсэн байна.
ЭХ СУРВАЛЖ: BBC
