Хоёрхон хоногийн өмнө УИХ-ын Эдийн засгийн байнгын хорооны хуралдаанаар Ерөнхийлөгчөөс өргөн мэдүүлсэн Валютын зохицуулалтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэх Ажлын хэсгийг томилсон билээ. Ерөнхийлөгчийн өргөн барьсан хуулийн зохицуулалт нь стратегийн ач холбогдол бүхий ордуудыг ашигладаг, ихээхэн хэмжээний гадаад валютын орлоготой үндэсний болон гадаадын хөрөнгө оруулалттай компаниудын мөнгөн гүйлгээ, төлбөр тооцоог Монгол Улсын банкаар гүйцэтгэдэг байх зохицуулалт юм. Тодруулбал Оюутолгойн орлогыг төв банкаар дамжуулах агуулгатай хууль байлаа.
Энэ үйл явцтай давхцан Оюутолгой компанийн толгой компани Рио Тинто үйлдвэрийн гүний уурхай эхлэх хугацаа, санхүүжилтийн талаар мэдээлэл гаргажээ. Тус мэдэгдэлд “Оюутолгойн далд уурхайн төлөвлөгөөг нарийвчлан гаргаж дууссан талаараа Рио Тинто өнөөдөр мэдээллээ. Уг төлөвлөгөөгөөр Оюутолгойн далд уурхай 2022 оны аравдугаар сараас тогтвортой үйлдвэрлэл явуулж эхлэх ба гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын нийт өртгийг 6.75 тэрбум ам.доллар хэмээн тооцоолжээ.
Анх 5.3 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт шаардагдана хэмээн тооцоолж байсан дүнгээс 1.45 тэрбум ам.долларын нэмэлт санхүүжилт шаардлагатай болно гэсэн үг. Ийнхүү гүний уурхай ашиглалтад орж, үйлдвэрлэлийн хүчин чадлыг оргил цэгт нь хүргэснээр 2030 он гэхэд Оюутолгой дэлхийн дөрөв дэх том зэсийн уурхай болох төлөвтэй байна. 2028-2036 онд Оюутолгой ил болон далд уурхайгаас жил тутам 480,000 тонн зэсийн баяжмал үйлдвэрлэх нь. Харин 2019 оны байдлаар ил уурхайгаас үүнээс гурав дахин бага хэмжээний баяжмал боловсруулж байгаа юм.
Газрын гүнээс олборлох хүдэр дэх зэсийн агуулга 1.52 хувь буюу ил уурхайгаас олборлож буй хүдрийн агуулгаас даруй гурав дахин их байна. Түүнчлэн нэг тонн хүдэр дэх алтны агуулга 0.31 гр гэсэн тооцоотой байна” гэжээ.
Үүнээс анхаарал татаж байгаа нэг зүйл санхүүжилтийн дүн нэмэгдэх болсон тухай. Анх 5.3 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт шаардагдана хэмээн тооцоолж байсан дүнгээс 1.45 тэрбум ам.долларын нэмэлт санхүүжилт шаардлагатай болно гэсэн нь ирээдүйд Монгол Улсад орох орлогын хугацаа хойшилж байгаа гэсэн үг. Оюутолгой Монгол Улсын Засгийн газрын гэрээгээр төслийн нийт зардлыг нөхөж дууссаны дараа Монгол Улс 34 хувийн ашиг хүртэж эхлэх заалттай. Гэвч өнөөг хүртэл уурхайн зардлын санхүүжилтийг нөхөж дуусаагүй байгаа юм. Тэгвэл энэ хугацаа дахин хойшлох нь тодорхой болж байна. Энэ нь монгол мөнгөөр 4.2 их наяд төгрөгийн санхүүжилт шаардлагатай гэсэн үг. Нэг үгээр Оюутолгой компани Монголын баялгийг олборлон ийм хэмжээний борлуулалтыг хийж зардлаа нөхсөний дараагаас Монгол Улс ашиг хүртэж эхлэх асуудал яригдах юм.
Эх сурвалж: shuurhai.mn Г.ОЧИР
